

ipMzF ivc Gt irhY ivafhF smyN myl df ruJfn
kdI smF sI jdoN ipMzF aMdr ivafhF smyN rOxkF vyKx hI vflIaF huMdIaF sn.jdoN ikqy iksy dI irÈqydfrI ivc ivafh Diraf jFdf sI qF Aus ivc Èfml hox leI sfrf-sfrf pirvfr afpxI iqafrI keI-keI idn pihlF hI krn lwg pYNdf sI.nvyN sUt isvfey jFdy sn.pyNzU smfj aMdr ivafhF df cfa vyKx Xog huMdf sI.vwzy-vwzy bYg Br ky ivafh qoN do iqMn idn pihlF hI pRfhuxy phuMc jfieaf krdy sn.
ivafh vfly Gr phuMc ky sfry irÈqydfr ivafh dy kMmF-kfjF ivwc hwQ
ivtfAuNdy sn.ivafh vfly Gr iekwTy hox vfly myl dI afmd ƒ vyKidaF ipMz ivwcoN mMjy qy ibsqry iekwTy kIqy jFdy sn qF ik afey hoey irÈqydfrF ƒ rihx smyN muÈikl nf afvy.rfq ƒ Auh idRÈ qF
dyKxXog hI huMdf sI jdoN hr koeI afpo afpxy pirvfr dy sOx leI
mMjy ibsqry lwB irhf huMdf sI. jdoN ikqy ieh mMjy qy ibsqry Gt jFdy
sn qF iPr iksy df lgfieaf hoieaf mMjf ibsqrf mwl ky qF vwKrf hI suafd(mjf) afAuNdf sI.ipMz ivc sFJy KRIdy BFizaF nfl sfry myl ƒ rotI KuafeI jFdI sI. ies qrF ipMzF aMdr ivafh smyN mhOl KuÈgvfr huMdf sI .KUb rOxkF lwgdIaF sn.
pr hux qF ipMzF aMdr ivafhF df srUp hI bdl
igaf hY .hux iksy kol smf nhIN irhf ik Auh do-iqMn idn afpxy
ruJyivaF ivwcoN smF kwZ sky.mYirj pYlsF ny sfzI myl pRMprf ƒ kfPI
nuksfn phuMcfieaf hY .hux qF lok pYlsF ivc iswDy hI afAuNdy hn
aqy AuQoN hI vfps cly jFdy hn .sfzI Bwj-nwT BrpUr ijMdgI ny ies
ÈfnfmwqI myl dI pRMprf df mlIaf myt kr idwqf hY .hux ivafhF smyN
nf hI koeI rfq Tihrdf hY aqy nf hI mMjy ibsqry iekwTy krny pYNdy
hn .hux qF bs bIqy dIaF gwlF huMdf jf irhf hY ivafhF smy myl df
iekwTf hoxf .
hrBjn isMG rMDfvf ,18-Pst Plor ,aYm[afeI[jI[, mfl mMzI ,aMimRqsr.
********

sqI kumfr: iek asLFq afqmf -rivMdr rvI
nvIN kivqf nUM sQfpq krn vfilaF ivc sqI kumfr iek aihm kvI sI. swTivaF ivc jdoN pRXogsLIl lihr cwlI qF Aus df muwK mMqv pRgqIvfdI romFsvfdI Dfrf ivc af cuwkI KVoq nUM qoVky kivqf nUM icMqn dy pKoN smkflI ijMdgI dy nfl joVxf sI. iehnF idnF ivc sqI kumfr hirnfm aqy sLFqI dyv idwlI dy pRiswD nfm sn ijnFH ny ies pfsy aihm rol adf kIqf.
idwlI qoN aYm ey krky 60ivaF ivc sqI kumfr vjLIPy AuWQy pVHfeI krn blgfrIaf cly igaf. ieWQy Aus df ievFkf nfl myl hoieaf jo bfad ivc Aus dI pqnI bx geI. blgfrIaf qoN ieh dovyN svIzn cly gey. Aus nUM svIzn ivc nOkrI lBx ivc koeI idwkq pysL nf afeI. sqI kumfr ny afpxI vDyry ijMdgI kulvkqI lyKk dy qOr qy ibqfeI.Aus ny pMjfbI kivqf df iek sMgRih pihlF blgfrIaf ivc qy iPr hor BfsLfvF ivc anuvfd kIqf. mhFBfrq df svIizsL ivc qrujLmf vI Aus ny kIqf. Auh svIizsL kvIaF dI sBf df mYNbr qy srgrm kfnkun sI.
mYN aqy ‘dysL pRdysL’ ( XU ky) df sMpfdk qrsym isMG puryvfl 1974 ivc Aus dy kol svIzn gey. iek hPqf Auhdy nfl sYr spftf kIqf aqy svIizsL kvIaF nUM imly. sOlnf ivc ievFkf qy sqI kumfr iek apfrtmYNt ivc rihMdy sn. ievFkf mihmfn invfjL aqy suGV iesqrI sI. Aus ny sfnUM ibgfngI df iehsfs hI nf hox idwqf. ieMJ lgdf sI ijvyN afpxy Gr ivc af gey hoeIey. svIzI lyKkF dI iek pfrtI qy kvI drbfr sqI kumfr dy Gr hoieaf ijs nUM KLLsLgubfr bnfAux ivc ievFkf df bhuq hwQ sI.
bfd ivc sqI kumfr qy ievFkf dy Gr iek bwcI aidqI ny jnm ilaf. afpxy sMKyp ijhy ies twbr jF sMsfr ivc rihMidaF hI sqI kumfr ny sfihqk ggn AuWqy bVIaF AuWcIaF qy lMmIaF AuzfrIaF mfrIaF.
sqI kumfr Bfrq ivc aMimRqf pRIqm aqy zfktr hirBjn isMG df kuJ dyr leI bVf njLdIkI irhf. zYnmfrk ivc vsdy kvI qy icqrkfr sohn kfdrI df Auh pRsMsk vI sI aqy imwqr vI. afpxI kivqf nUM dI pusqk ‘rhfE’ nfl Auh BKvIN crcf ivc irhf. “ qFby df ruKL” nfl Aus ny nvIaF bulMdIaF CohIaF. icMqn qy rUp dy pwKoN Aus ny nvyN nvyN pRXog krky pMjfbI kfiv-sMsfr ivc afpxf ivlwKx sQfn sQfpq kIqf. BfsLf ivBfg pMjfb ny Aus nUM sLRomxI sfihqkfr ( ivdysLI) purskfr nfl snmfinaf.
kuJ vryH hoey ievFkf df idhFq ho igaf. sqI kumfr afKrI dm qIk ieh aqy ieho ijhy hor keI axsuKfvyN hflfq nfl jUJdf irhf. afsLf qy suPny Aus dI hsqI df mIrI gux sn.
++++

ZyrI-ZyrI bfbf
jUn mhIny df aKIr aMqF dI grmI.knyzf vrgf mulk,AuWqoN kMm qoN jvfb bMdf kry qF kI kry.kMm ibnf knyzf c gujfrf kd huMdf. sfry pfsy hwQ mfrn qoN bfad vI jd koeI gwl nf bxI qF gylf Qwk hfr ky bYT igaf.iewk bwcy nfl PYmlI ivwc bwcq kd qwk gujfrf krf skdI sI.GrvflI ƒ kuwJ hPqy hor ieMplfeImYNt afAuxI sI.hfr ky vwzI byby dy sMdUk vFgUM gyly ny afpxy Pon dI buwk ƒ Prolnf ÈurU kIqf.byby dy ax vrqy kwpiVaF,KysF vFgUM gyly ƒ vI kuwJ Pon nMbr buwk ivwcoN iml hI gey.
iehnF nMbrF ivwcoN iewk nMbr jmfl df sI,jo ik iewk Pfst PUz kMpnI ivwc izspYc df kMm krdf sI.gylf ny vI kuwJ sfl pihlF Ausdy nfl kMm kIqf sI.jmfl ny agly idn imlx leI ikhf.zuwbdy ƒ iqnky df shfrf,gyly dy sfh ivwc sfh afieaf,Èfied kuwJ bx hI jfvy.dUjy idn mfltn iewk qF qy imlx df iekrfr hoieaf.agly idn dwsI qF qy gylf kuwJ imMt pihlF hI phuMc igaf.duaf-slfm qoN bfad jmfl ny ikhf clo Gr cldy hF.gyly ny hYrfnI nfl puwiCaf iewDr ikwDr Gr,``qusIN qF rYkszyl rihMdy sI``.jmfl ny tOhr nfl ikhf,``afpxf iewk Gr iewQy vI hY.`` kfrF pfrk krky,jmfl ny sfeIz zor KoilHaf.kmry ƒ jfx vflI izAuZI mwky mdIny dIaF PotoaF nfl BrI peI sI.jdoN kmry aMdr dfKl hoey qF,sfrf kmrf kMD dy akfr dIaF mËfrF qy msijdF dIaF PotoaF nfl BiraF hoieaF sI.keI gurU sfihb dIaF PotoaF vI lgfeIaF hoeIaF sn.gyly ƒ lwigaf ijvyN Auh iksy hor hI dunIaF ivwc af igaf hovy.gyly ƒ kursI qy bYTx ƒ kih jmfl ny Pon dI mYisj mÈIn afn kr idwqI qy nfl hI iewk isrkwZ pMjfbI df pypr gyly dy mUhry kr idwqf,ijs dy pUry pyj qy ‘‘dlyrI pIr bfby`` dI Poto sI.ies pyj Aupr cOvI GMty ivwc hwQ qy srHoN jmfAux, ivgVy kMm bxfAux dy byquky,byhUdf,bymfany dfavy kIqy hoey sn.gyly ny hYrfn ho ky puwiCaf,‘‘jmfl sfihb ieh kI hY``.jmfl ny ikhf,``afpxf aslI kMm qF iehI hY ,Auh qF aYvyN tfeIm pfs hY``.ieMglNYz qoN dlyrI pIr bfbf jI rfhIN lokF dy kMm krvf deIey ny, nfly afpxf kMm vDIaf cwl jFdf.gyly df mUMh awzy df awizaf rih igaf,Auh kdy jmfl vwl qy kdy aÉbfr vwl ibt ibt dyK irhf sI.jmfl df aslI rUp Ausƒ awj idisaf sI.
jmfl ny DUP bwqI krnI ÈurU kr idwqI .pihlf mYisj ÈurU hoieaf,``bfbf jI mYN amrIkf qoN ipafrf isMG boldf,mYN awT sO zflr quhfƒ Byjy sn, myry bwcy myry afKy nhIN lgdy myrf kMm jldI kr dyvo jI``.mYisj dy nfl hI DUMaF kmry ivwc PYl irhf sI,gyly df jfxo sfh Guwitaf jf irhf sI.dUjf mYisj ÈurU hoieaf,``bfbf jI mYN sqIÈ kumfr kYlgrI qoN boldF,mYN mfstr kfrz qy pMj sO zflr Byjy sn ,myrf kMm bhuq hyTF jf irhf kuwJ kro jI.ijvyN-ijvyN mYisj awgy jf rhy sn ,jmfl dy cyhry qy rOxk aF rhI sI ,qy Auh gyly vwl iqrCI nËr nfl vyKdf ijvyN ksfeI bwkry ƒ kwtx qoN pihlF dyKdf hY.qIsrf mYisj cilaf,`` bfbf jI mYN kml boldI hF vYnkUvr qoN ,myrf Gr vflf huxy ieMzIaf qoN afieaf,bhuq lVdf nObq qlfk qwk aF geI hY,mYN vIËy qy cfr sO zflr Byjy sn,myrf kMm CyqI kr idAu``.mYisj Kqm kr jmfl gyly duafly ho igaf,awCf?Pyr kMm nhIN imldf,koeI hwl krdy hF.gyly ny ikhf,``mYN ies qrHF df hwl nhIN cfhuMdf,jykr koeI kMm lwBx ivwc mdd ho skdI hY qF TIk hY,gyly ny nF cfhuMdy hoey vI ikhf``.jmfl ny ikhf,``koeI gwl nhIN dyKdy
hF,hor bIvI bwcy qF TIk hn``.gyly ny ikhf,`` sB gurU dI imhr hY``.
gyly ny vI rsmI qOr qy jmfl ƒ Ausdy pirvfr bfry puwiCaf.jmfl dy iewk lVkI pMjI sfl qy iqMn lVky qyeI,vIh,pMdrF sfl dy sn.lVkI Pfst PUz qy hI kMm krdI sI.jmfl ny dwisaf Èbfnf dI ÈfdI ipCly sfl pfiksqfn krI sI.Ausdf Grvflf ipCly sfl hI afieaf.jmfl ny ikhf,``bVf aVb muMzf iqMn vfr Èbfnf ƒ kuwitaf ,kihMdf pYsy mYƒ dyvy sfry``.ajy ipCly hPqy hI Pyr Èbfnf ƒ mfiraf ,Èbfnf ny puils kfl kr idwqI,hux jylH ivwc hY,qlfk ho igaf hY.gyly ny hOslf idMdy ikhf,``rwb BlI krygf``..gyly ny puwiCaf ,``hor sB TIk hY,alI kI krdf hY``.jmfl jfxo ro hI ipaf ,ijvyN Ausdf duwK kdy iksy ny suixaf hI nhIN sI.lMbf hAukf lY jmfl ny bolxf ÈurU kIqf,`` alI ƒ pIËf stor KolH ky idwqf sI, torFto bRFz nym pUry zyZ lwK zflr lfey sn,iewk idn aftf Éqm ho igaf kMpnI ny zilvrI Èfm ƒ krnI sI,alI ny nfÜ dI dukfn qoN aftf ilaf ky pf idwqf,Pyr kI kMpnI ny ryz mfr idwqI,stor sIË kr idwqf``.sfrf kmfieaf jFdf lwigaf.jmfl jfxo ZyrI-ZyrI ho igaf hovy.gyly ny Ausƒ hOslf idwqf,``rwb BlI krygf``.ies qrHF kih gyly ny jfxo jmfl qoN pwlf Czvfieaf.gylf kfr Aupr afpxy Gr ƒ vfps jf irhf sI,afAuNdIaF jFdIaF kfrF jd lfeItF qy rukdIaF qF ivwc keI murJfey cyhry ids rhy sn.gyly ƒ smJ nhIN af rhI sI ik Auh iks ƒ imÜ ky af irhf sI,``dlyrI pIr bfbf jF jmfl jF ZyrI ZyrI bfbf ?
- siqMdr (torMto

++++++
mF ‘qy DI dI pukfr
DI-
nI mfey myrf kI ksUr dws,
jo qUM ho geI aYnI mËbUr dws.
pqf nhIN ikAuN qUM mYƒ jwg df cfnx dyKx hI nf idwqf,
vIrF df inwGf ipafr sykx hI nf idwqf.
mYN qF jMmdI ny hI mfey ho jfxf prfeI sI,
mYN qyrI kuwK ivwc supinaF dI iewk dunIaf sjfeI sI.
mYN jMmdI qF qYƒ aMbrF qy cVH ky ivKfAuNdI,
qUM supny vyKdI mYN pUry kr ky ivKfAuNdI.
qyry ivhVy pING JUtdI qy qyrf hwQ mYN vtfAuNdI,
qIaF vflI ruwq, nwc-nwc ky ivKfAuNdI.
pr mfey qUM qF mYNƒ duinaf ‘c afAux hI nf idwqf,
mfey awj puwCdI hF,ik qUM ieh kI kIqf?
myry jhIaF jo nf jMm skIaF df ksUr kI?
iehƒ jMmn qoN pihlF hI mfr idAu,ieh dsqUr kI?
mfey qUM qF afpxy hwQIN afpxy ivhVy suMn kr ley,
pIGF vfly ipwplF ƒ KoKlf Gux kr gey.
awj qoN bfad mfey cYn qYƒ vI nhIN pYxf,
myry qoN bgYr mfey KuÈ qusIN vI nhIN rihxf.
mfey jd-jd ‘sMkyq` ijihaF dI Pirafd gUMjygI,
qyry kMnIN myrI axsuxI afvfË gUMjygI.
mF:-
myrf iehdy ivwc koeI nf ksUr bwcIey,
mYN qF jwg hwQoN hoeI mËbUr bwcIey.
supny qF qyry leI mYN keI vyKy sI,
pr hoieaf AuhI, jo sfzy lyKy sI.
ÉOry ikhVy Ëflm ny afpxf Ëor clf idwqf,
mrdF dI dunIaf ‘c aOrq ƒ kmËor bxf idwqf.
idl dIaF rIJF kMDF ƒ kihMdI afeI hF,
dfj kdy puwq leI qsIhy sihMdI afeI hF.
shury-ÈrIky iewk pfsy,dUjy pfsy kwlI bihMdI afeI hF,
qyry bfry soc-soc dwuK sihMdI afeI hF.
iewQy swB vMÈ qorn ƒ mYQoN iewk vfirs mMgdy ny,
iesy gwl ipwCy DIaF dy lhU nfl hwQ rMgdy ny.
kI lkovF qYQoN, qy kI dwsF qYƒ hor,
DIaF prdysnf df cwlxf kI Ëor.
pqf nhIN kdoN ieh kql-ey-afm muwkxgy,
DIaF Éfiqr mfvF dy hMJU kdoN suwkxgy.
zrdI hF ikqy ‘sMkyq` dI Pirafd axsuxI nf rih jfvy,
qrs kry koeI,qy sfzI afvfË Auhnf ËflmF kMnI pY jfvy.
zf sMkyq koCV pMjfb

zf[sMkyq koCV,
ñ÷ôñ, suMdr ngr,
nkodr-ñôôúôú
(iËlf- jlMDr) pMjfb
++++++
amlI dy ivafh df ieÈiqhfr
iek vfr iek amlI ny, ipMz ivwc hokf lf idwqf,
mMgdf hF mYN ieko vhutI nfly pypr ivwc kZf idwqf.
hulIaf dwisaf pihlF afpxf, dwisaf kfrobfr jI,
nfly dwisaf vhutI kYsI, cfhIey hmko srdfr jI.
pMj Puwt df kwd hY myrf, Aumr hY cflI viraF jI,
lgdf hF mYN solF sflf, isr, pwg pocmI DiraF jI.
ishq myrI hY kFny vrgI, bxI hY vrijÈ krky jI,
rMg hY myrf bCVy vrgf, nhfAudf hF imwtI mlky jI.
byby bfpU iekwly Gr ivwc, hor nf koeI mYNbr jI,
ieko CotI JotI nfly, iek hY vwzf zMgr jI.
Gr hY sfzf imwtI ilwipaf, cfr Puwt ivwc bixaf jI
pwqy vflI hF bIVI pINdy, jrdf KFdyN CixaF jI.
jMgl dI QF sfzy hYnIN, KyqF dy ivwc jFdy hf
nhfAux leI hY ipMz df CwpV, BuMjy afsx lfAdy hF.
rMm nfl hY ipafs buJdI, iZwz, BuwkI nfl Brdf jI,
do GMty jy nf imly qF, idl, mrjUM mrjUM krdf jI.
kMm hY sfzf swQ ivwc bihxF, hor nf koeI ikwqf jI
afp hF sONdy arfm dI nIdr, dUijaF vI svfAuNdy.
kuVI bfry jy dwsIey quhfƒ, kuVI hY aYsI cfhIdI,
dy dyE ijhVf loVvMd hY, nhIN sfƒ loV pVfeI dI.
rMg hovy BfvyN BUrf icwtf, cwlU vI mwJ vrgf jI
kflI gorI qoN kI lYxf , hux sfzf nhIN srdf jI.
dfj dI sFƒ gl nF puCo, sFƒ kuJ nhIN cfhIdf,
do kU borIaF BuwkI dy idAu, sFƒ hor kI cfhIdf.
kflI nfgxI jrUr hY lYxI, iek zwbI ivwc CotI jI,
svyr ÈFm ƒ KfvFgy asIN iehdy nfl qF rotI jI.
bfpU ƒ vI loV hY rihMdI roj cfr pYg lfvx dI,
cfr pytIaF nfl Gwl idAu, loV nhIN Tyky jfvx dI.
jrdy df asIN boJ nhIN pfAuNdy, jI kIqf dy dyxf jI,
irÈqydfr kI kihxgy quhfƒ, hux, asIN qF kuJ nhIN kihxf jI.
CyqI kr idAu Pon pqy qy CyqI icwTI pf idAu jI,
amlI df vI hux ikqy qF tFkf iPwt krf idAu jI.
irÈqf CyqI kr lAu pwkf, amlI vrgf nhIN lwBxf jI,
pihlF afAu pihlF pfAu, ieh gur iksy nf dwsxf jI.
pqf quhfƒ ds idMdf hF, ilK lAu kfpI cwk ky jI,
CyqI kr lAu, CyqI af jfAu, GoVI ƒ hwk-hwk ky jI.
tYlIPon vI sfzy hY jI, rfh pqf puC skdy ho
sonI koloN lY lAu nMbr, Aus qoN vI puC skdy ho.
qrlocn isMG,
Pon 9814153608, 9855375091
kivqfvF-qrlocn isMG mogf
zflrF dy loBI lfiVE[[[[[
kIVy pYx vy vcoilaf qyry, buDU qUM bxfieaf bfp ƒ,
DI ruly ivwc glIaF dy qyrI, suxy jwg Euhdy ivrlfp ƒ,
mfmI,mfmy qy mMmI ƒ Brmfiaf, nvF hor nf koeI cMd cfiVE,
mF dI imwtI dI Èrm nF afvy, zflrF dy loBI lfiVE.
imwtI dyÈ dI ijQy DIaF jMmIaF, nF EuhnF Qoƒ mfP krnf,
hux lokF dI kcihrI ivwc DUhxf, qy asIN iensfP krnf,
nkylf pf ky ncfEuxf BflU nfc vy, imTy mUMh dy qy idlF dy mfiVE,
mF dI imwtI dI Èrm nF afvy, zflrF dy loBI lfiVE.
Gr myry ƒ qUM ijvyN hY AujfiVaf, EuvyN rul jfvy qUM vcoilaf,
qyrf rul jfvy Gr tuwt jfixaf vy, ijvyN sfzf qUM hY roilaf,
bxf ky kMjrI df nfc ncfAuxf, rihm sfzy qoN nF BfilE,
mF dI imwtI dI Èrm nF afvy, zflrF dy loBI lfiVE.
myry vFg vy ruly BYx qyrI, mY eyho ardfs krdI,
ivafhky Auƒ vI vlYqI lfVf lYjy, Kfk Cfxy dr-dr dI,
Qozy hlkf ny lwKF Gr dfVy, nF sonI koeI hor dfiVE,
mF dI imwtI dI Èrm nF afvy, zflrF dy loBI lfiVE.
bs ijs df zr sI Auh hI hoieaf[[[[
afey nÈy qy niÈaF ny kihr kIqf,
bx prvfnf hr mOq df jfm pIqf,
bs ieQy hI nhI kuJ hoieaf,
bs ijs df zr sI Auh hI hoieaf, Auh hI hoieaf.
bwcy, buwZy qy jvfn vI afdI hogy,
sfry iewko Dfgy ivwc progy,
hux qF bfbiaF ny vI hoÈ hY Koieaf,
bs ijs df zr sI Auh hI hoieaf, Auh hI hoieaf.
irÈqf koeI nF irhf ipafr vflf,
bs ieko irÈqf rih igaf sflf,
ijs iksy ny vI ies hIr ƒ Coihaf,
bs ijs df zr sI Auh hI hoieaf, Auh hI hoieaf.
golIaF qy kYpsUlF gvf qI sfzI hoÈ hY,
pr iksy dy gm df nf sFƒ koeI ros hY,
lwgIaF nyN pIxkF jF lgdf hY moieaf,
bs ijs df zr sI Auh hI hoieaf, Auh hI hoieaf.
koeI Kfvy jrdf, BuwkI, koeI bcdf rMm qoN nf,
iehnF dy ivwc grisaf bMdf, koeI krdf kMm hI nf,
mYN-Kfny dy aMdr jf ky, mYN-Kfnf hI hoieaf,
bs ijs df zr sI Auh hI hoieaf, Auh hI hoieaf.
smYk ny qF nOjvfnF kwZ idwqI jfn v,y
ijhVI kdy huMdI sI pMjfbIaq dI Èfn vy,
rwb vI qF ajy qwk jfpdf hY soieaf,
bs ijs df zr sI Auh hI hoieaf, Auh hI hoieaf.
sonI ƒ qF qusIN ies cwkr dy ivwc pfieE nF,
bynqI hY kdy afpxI hoÈ ƒ BulfieE nF,
lY ky asI AuhI jfxf, jo ijMdgI c boieaf,
afAu inkl afeIey rlky, jo hY nrkF df toieaf, jo hY nrkF df toieaf.
mY irÈiqaF dy qMd pfANudf-pfANudf rih igaf[[[
mY irÈiqaF dy qMd pfANudf-pfAuNdf rih igaf,
pr nf tilaf ieh JwKV, vhf sB kuJ lY igaf,
mY krdf sI mfx ijMnf sikaF qy sfQIaF qy,
mY afpxy hI irÈqy df doÈI bx ky bih igaf.
inBfvFgy asIN sfQ qyrf aMqly suafsF qwk,
bx jfE myry aqy mYƒ dy do myrf hwk,
mY hr iek ƒ afpxf bxfAuNdf-bxfAuNdf rih igaf,
mY iKaflF ivwc dunIaf vsfAuNdf-vsfAuNdf rih igaf.
mY irÈiqaF dy qMd pfAuNdf[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[.
lgdf hY jg mYƒ suMnf-suMnf EuhnF ibnF,
ijvyN mClI qy pfxI hox dono iek dUjy ibnF
soicaf sI iekwTy byVf ijMdgI df pfr hojU,
mY afpxI hI byVI ivwc vwty pf ky bih igaf.
mY irÈiqaF dy qMd pfAuNdf[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[.
duwK afAux lwgf kdy mUMhoN vI nf boldf,
swuKF dI Bfl mY qF irÈiqaF c toldf,
jMimaf sI ijs ny mY mUMhoN Euhdy lih igaf,
mYN irÈiqaF dI byVI df cwpU clfAuNdf rih igaf.
mY irÈiqaF dy qMd pfAuNdf[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[.
sonI kihMdf rih igaf, ieh myrI mF ieh myrf bfp,
Cwz gey Brf aqy sMgI sfQI Ehdf sfQ,
hux qF, AumrF df lMmf pYNzf, QoVf ijhf rih igaf,
mY ryq dIaf ZyrIaF dy mkfn bxfANdf rih igaf.
mY irÈiqaF dy qMd pfAuNdf[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[.
mYN koiÈÈ dy ivwc hF
mYN iewk cMgf iensfn bxn dI koiÈÈ dy ivwc hF
mYN hr mËhb ƒ iewk krn dI koiÈÈ dy ivwc hF.
bx pwqf iksy dI tfhxI df, krF rfKI Aus dy PuwlF dI,
jy Puwl bxF qF mihk dyx dI koiÈÈ dy ivwc hF.
mYN iewk cMgf iensfn bxn dI koiÈÈ dy ivwc hF
sj iÈMgfr iksy dy isr df, bx siqkfr iksy dy gl df,
mYN iksy df aihsfs bxn dI koiÈÈ dy ivwc hF.
mYN iewk cMgf iensfn bxn dI koiÈÈ dy ivwc hF
jy hovF qfrf aMbr df, tuwt jFvF iksy dI iewCf leI,
mYN Aus cfhq ƒ pur krn dI koiÈÈ dy ivwc hF.
mYN iewk cMgf iensfn bxn dI koiÈÈ dy ivwc hF
jy hovF pfxI ndI iksy df, mYN ipafr df diraf bx jfvF,
mYN kqry qoN sfgr bxn dI koiÈÈ dy ivwc hF.
mYN iewk cMgf iensfn bxn dI koiÈÈ dy ivwc hF
jy hovF pIV mY ipafr vflI, KolF qMg idlIaF dy diery ƒ,
mYN ieËhfr bxky hr iek dy ivwc, smfAux dI koiÈÈ dy ivwc hF.
mYN iewk cMgf iensfn bxn dI koiÈÈ dy ivwc hF
jy huMdf cMgf bMdf, qF ikAuN smJfAudf ies idl ƒ,
ÈbdF rFhI ies Jwly ƒ, smJfAux dI koiÈÈ dy ivwc hF.
mYN iewk cMgf iensfn bxn dI koiÈÈ dy ivwc hF
sonI dy alPfËF aMdr, dm nhI kuJ kih sky
pr awKrF rFhI Aus pRIqm ƒ, pfAux dI koiÈÈ dy ivwc hF
mYN iewk cMgf iensfn bxn dI koiÈÈ dy ivwc hF
mYN hr mËhb ƒ iewk krn dI koiÈÈ dy ivwc hF.

qrlocn isMG,mogf pMjfb,Bfrq
Pon nM: 98553-75091, 98551-13071
++++++

sMpfdkI not: vqn dy pfTkF leI asIN torFto qoN Cpdy mfisk cyqnf dy sMpfdk aqy sUJvfn kvI suirMdr pfmf jI dIaF rcnfvF “aKrmflf” rUp ivwc pysL krn dI KusLI lY rhy hF. afs hY ik pfTk jrUr psMd krngy. DMnvfd.
awKrmflf-cyqnf
(pMzq dInf nfQ nUM smripq)
mrnf qy jg Czxf, iblkul swcI bfq
dunIaF supnf rYx df, mOq hfkfnI rfh
pfxI Auqy bulblf, vjUd ‘c cldf sfh .
imlxsfr qy msqmOlf, bfdÈfhF df bfdÈfh
iksy nfl nf AuliJaf, kdy vI Kfh-mKfh
ibjns qoN Aus pfsf kIqf, sI ÈfhF df Èfh .
47’c keI lok mry, AuDfr vI mr igaf
ihMmq kIqI dInf nfQ, Auh jIivaf byprvfh
pfty not dI pfeI lftrI, iPr bx igaf Èfh .
mfieaf kwTI kr rwKxI, ipaf nf ies rfh
gfhk mOq dI Ausny, kIqI nhIN prvfh
BwTy qy DuaF Auzdf, kflr icty rwKdf Èfh .
mOq lY geI, hux ikvyN afKFgy-------
bfpU jI smosy ilafdo, doDI dI vI lieE sfr
drvfjf Kuwlf kuMzI lgfdo, Pulky vI Cko do cfr
irkI imMtI iksnUM afKx, ipqf jI, nmÈkfr ..
awKrmflf-cyqnf
( lok ihqF nUM smripq)
vMzIaF hwdF dIaF, rOly bhuqy mËHbF dy
BuMnIaF nfl golIaF, lfÈF nUM vI dyiKaf .
jIv hwiqaf qy mnuwKqf df hovy Gfx ijQy
lfl hnyrIaF qy pRBfv hVHF df dyiKaf .
POq hoey puqF dIaF mfvF iptx CfqIaF
ivDvfvF nUM AumrF qwk rONdy dyiKaf .
hMkfrI,mfieafDfrI,afdmKor nf cfhuMdy ÈFqI
asr ipaf burf jMgF df sBnf dyiKaf .
kx kx kIqy aYtm QoVI kIqy muwkxy nhIN
nfgfsfkI, hIrosImf vI brbfd huMdf dyiKaf .
kfdr dI kudrq df Byd kOx jfxdf
nwQ rfvI nUM, ibafs lwkoN PiVaf dyiKaf .
mÈInf df krqf Kud mÈIn bx igaf
byrujgfr, POjI, ikrsfn KudkÈIaF krdf
dyiKaf.
blb nhIN buJxy dIivaF vFg hnyrIaF qoN
vMz 47dI, hVH 55qoN bfad 88vflf dyiKaf.
jykr nwQ quVvf kdy rfvI iKsk geI
ibafs jlQl hoieaf jfxf nhIN dyiKaf .
JfqI mfr pulfV ‘coN kihMdy pfxI irsdf
Gfqk Auzx Ktolf rfzfrF ikAuN nf dyiKaf .
Bucfl, hVH, quPfnF nUM kOx rokygf
ipMz Qyh, kotf bUMdI Buj grkdf dyiKaf .
cMd qy kbjf krky dOV muwkxI nhIN
smuMdr qpdf qy prdUÈx vI vDdf dyiKaf .
rfKy lok ihqF dy lok Kud cuxdy ny
vfieidaF qoN mukrdy vI keIaF nUM dyiKaf ..
awKrmflf-‘cyqnf’
(srdIaF nUM smripq)
srdIaF ivc vI sUrjf
sfzf rwKIN iKafl .
brP ÈVkF Zwk rwKdI
eyQy sfrf isafl .
grmIaF ivc eynf qpdYN
qoDy dyNdf Zfl .
puinaF df cMn qwkxf
asMBv ivc isafl .
kOx kflI bolHI dyKdf
mwisaf dI rfq .
idn nfloN rfqF cmkdIaF
huMdI sdf pRBfq .
ieknf leI musIbq zblXU
ieknf dy Kuwly Bfg .
nf kIqI isPq nf BMzxI
kYnyzf ‘c mfrI Jfq ..
awKrmdlf-‘cyqnf’
( hflfq nUM smripq)
jykr iBVn sfn qF gwl koeI nhIN
byrujgfrF BoilaF nUM lVf rhy ny .
agn sfsqr lfcfrF dy PVf hwQIN
mOËF nfl kursIaF Gumf rhy ny .
POËIE mfro jF afp ÈhId ho jfE
afp rl iml rfj clf rhy ny .
cwkr clf ky mËHbF iPrikaF dy
awj vI vMzIaF pf rhy ny .
pwgF sfVIaF dy msly inq AuTdy
ikrqI ikrq krn jf rhy ny .
srdfrI Cwz pMjfbI ivdyÈ Bwjy
pUrbIey pMjfb vwsx af rhy ny .
kYnyzf phuMc ky vI nf smJ lwgy
myhrF vfilaf sB qy myhr kr dy .
qyry dr qy afAuNdy ny roj syvk
ÈFqI guafcI lwB ky kol Dr dy .
sfry mMndy iek hI rfKf swBdf
soc sfiraF dI qUM iek kr dy .
mINh vrsf aimRq df Drq Auqy
prdUÈx DrqI ivc Ëjb kr dy .
CwpV suky DrqI ‘c qryVF afeIaF
DrqI hyTlf pfxI vI Aupr kr dy .
KUn icwtf nhIN sB df lfl hovy
vYr, ivroD, nPrqF BMg kr dy .
sfrf sMsfr afdrÈ ipMz bx jfey
rokF tokF qy vIjy vI bMd kr dy ..
lyKk : suirMdr isMG pfmf, trFto aYzItr- ‘cyqnf’ (pMjfbI/aMgryjI)
(416-876-6007)

axhoieaF qy inafsiraF df kvI lfl isMG idl
lfl isMG idl ƒ byÈwk pMjfb dI nkslI lihr dy muZly qy ienklfbI Èfier vjoN jfixaf jFdf hY, pr idl vfsqv ivc pihlf aijhf pMjfbI Èfier hY, ijs ƒ pMjfbI df pihlf dilq sMvydnf vflf Èfier ikhf jf skdf hY. idl dIaF kivqfvF `c aijhy lokF df iËkr pihlI vfr hoieaf hY, ijnHF ƒ Aus qoN pihlF kdy vI ÈbdF dy sMsfr ivc dfKlf nhIN sI imilaf. ienHF `c Cwj vycx vfly, gzrIey, kMnF dI mYl kwZx vfly aqy hor axhoey aqy inafsry lok. idl ny Kud vI puils qÈwdd, grIbI aqy jfqI apmfn afpxy ipMzy `qy hMZfieaf aqy ies df ibafn kivqf `c kIqf hY. nkslI lihr df idl Èfied sB qoN mwDm sur vflf, gihrf aqy cuwp ijhf Èfier hY. Aus dy jIvn df drd Aus dy ÈbdF `coN mihsUs kIqf jf skdf hY. idl byÈwk pMjfbI df isrmOr Èfier hovy, pr sfrI Aumr duinafvI qOr `qy ruldf irhf aqy guËfry leI vI dUsiraF dy vs ipaf irhf. Aus dI kivqf dy nfl-nfl Aus df jIvn vI pMjfbI dy sfihq ieiqhfs df iek ivlwKx pMnf hY. ipCly idnIN lfl isMG idl cVHfeI kr igaf aqy Aus dy jfx qoN bfad Aus dI kivqf aqy jIvn ivc pMjfbI sfihq jgq iek vfr iPr idlcspI lY irhf hY.
idl dIaF isafxpF - dys rfj kflI
''afh vyK myry nOhF ivwc nfg ny. vyK-vyK!`` qy Auh afpxy nOh myrIaF awKF sfhmxy krdf hY.
''sfzy nyVlI Aus msIq kol ijhVI zyk aY, AuhdI Kuwz `c kflf nfg rihMdf hY . Auh rfq-brfqy mxI nfl Kyzdf hY. ikMnf sohxf lwgdf aY.`` qy Auh mdhoÈI `c pqf nhIN ikMnIaF hor gwlF krdf hY. afidvfsIaF dIaF, nfg lok dIaF, jFglIaF dIaF, boDIaF dIaF. ikqy Auhdy ichry `qy qxfa PYldf hY, ikqy ihrs JlkdI hY, kdy roh idsdf hY, pr ieh ichrf Bfvnf rihq kdy nhIN idisaf.
afidvfsI, vxvfsI, boDI Auhdy iËhn `c Dur ikqy itky bYTy hn jF Kbry twprIvfsF vFg qury iPrdy hn. idl dy ies acyq bfry mYN Aus dIaF rmËF qoN aMdfËf lgfieaf hY.
Gtnf pihlI: zf[ srbjIq isMG dy Gr cMzIgVH bYTy 'idl` dI nvIN pusqk dIaF kivqfvF ivcfr rhy sI. idl zf[ srbjIq isMG qy mYN. ies dy nfl hI idl ƒ ijhVI qklIÌ sI ik kuJ hor imwqrF ƒ Aus dI nvIN ikqfb df tfietl ''sMdlI pYVf`` psMd nhIN sI afieaf. Auh vfr vfr ies bfry iËkr kr irhf sI. aKIr Auh kihx lwgf:
''Xfr mYN sMdlI rMg swp dI Ëihr dy rMg krky ilaf hY.``
aqy ieh soc jF acyq lfl isMG idl df hI ho skdf hY.
Gtnf dUjI: cMzIgVH sYktr 29 `c qury jf rhy sF, idl qy mYN. AuQy iek bfbf bflk nfQ df mMdr hY. bhuq sfry lok AuQy af-jf rhy sn.
''idl aYs bfby nfl sfzI kI sFJ aY?
Auh kuJ imMt socdf irhf :
''ieh grvfhf qI, mYN vI crvfhf qI! sfzI crvfihaF krky sFJ aY.``
aqy ieh ivcfr vI myrf kdy nhIN sI ho skdf.
[[[
hF, iek gwl ijhVI mYN pMjfbI sfihq dy KojfrQIaF nfl krnI cfhuMdf hF ik 'crFdf` idl dy idl `c ikqy KuwBIaF peIaF hn aqy crFdF nf rihx df ksIr Aus ƒ drd idMdf hY. idl dI ies soc dy ipCokV ƒ smJx dI loV hY, jy iksy ny Aus dI kivqf ƒ smJxf hovy.
[[[
Gtnf qIsrI: idwlI qoN PrMt lfeIn vfsqy aYnI ËYdI stOrI krn afeI. mYN qy ËYdI lfl isMG idl jI ƒ vI imlx gey. AunHF dI iËMdgI bfry gwlF hoeIaF. pr ijhVIaF gwlF idl ny ipMz qoN Èihr vwl vD rhy prvfs bfry kIqIaF, Auh bhuq aihm sn.
idl ny dwisaf ik ipCly keI virHaF qoN ikvyN KyqI Kyqr `c mÈInIkrn krky byruËgfr huMdf jf irhf mËdUr vrg ÈihrF vwl af irhf hY aqy ikvyN smrfly ivc AunHF dIaF nvIaF bsqIaF vs geIaF hn, ijnHF ƒ ieQy vI ruËgfr nhIN iml irhf, ikAuNik sfDn ieQy vI bhuqy nhIN aqy sgoN snaq qF qbfh ho rhI hY idno-idn.
lfl isMG idl ny ijvyN iek iek pirvfr dI afriQk hflq dy ipCokV aqy Èihr `c afmd, iPr inwkI motI luwt-Koh `c Èfml hoxf jF isafsI kfnPrMsF `c nfary lfAuFdyÇPrnf jF njfieË Èrfb df DMdf krn ivc lwgx dy vrqfry ƒU vyiKaf/priKaf. jfpdf sI Auh smfijk, afriQk, siBafcfrk pwK df 'mfstr` hY.
mYN idl dI sUJ ƒ nmskfr kIqI. aYnI ËYdI ny Aus 'mtmYly akfÈ vwl ingfh Br ky qwikaf. idl ny Aus df hwQ PiVaf qy cuMm ky ikhf : ''mYN quhfzf XuwD sfQI hF.``
Gtnf cOQI: ieh gwl pRym pRkfÈ krdf hY. aksr krdf hY. pqf nhIN ies gwl dI iÈwdq krky jF iPr Auh Aumr dy Aus dOr ivc phuMc igaf hY ik Aus ƒ Ébr nhIN rihMdI ik Auh pihlF vI ieh gwl suxf cuwikaf hY.
gwl ieMj hY :
'nfg lok` pusqk Cfpx nfl, amrjIq cMdn dy Audm nfl jF kuJ hor srqoqF qoN pRfpq pYsy nfl pRym pRkfÈ ny idl dy cubfry dI Cwq pvf idwqI. AuQy rfq vyly do Guwtlf ky idl kihMdf :
''afh vyKo ikMnI cors QF bx geI hY. vfh ! vfh! hux aYs ivhlI QF myrf mkbrf bxf dyxf. aYn ieQy
pRym pRkfÈ Aus dI ies gwl dy arQ koeI hor kwZdf hY, mYN koeI hor kwZdf hF, qusIN koeI hor kwZogy, pr idl dI ies ipwCoN 'isafxp` mYƒ nhIN lgdf koeI smJ skygf.
ivrlF `coN Jfkdf Ëihr
sfihq itwpxIkfr aqy aflock gurbcn ny lfl isMG idl bfry ieh inbMD 1993 ivc iliKaf sI. lfl isMG idl bfry ijMny ku lyK pMjfbI sfihq ivc ilKy gey hn, AunHF `c gurbcn df ieh inbMD sB qoN sUKm aqy gMBIr inbMD mMinaf jFdf hY. XUnIstfr buwks vwloN CfpI ikqfb iks iks qrHF dy iskMdr ivcoN ieh lyK DMnvfd sfihq Cfp rhy hF.
gurbcn
lfl isMG idl kdy nkslI dOr df slfmI Èfier sI, pr hux kuJ vI nhIN. ijs qrHF nkslI Bfvnf dUr ids-hwidaF `c alop ho cuwkI hY, bIq gey nkslI kvI awj ruËgfr dy inwky-moty mruMzy Kfx `c KuwBy hoey hn qy purfxy mOsmF ƒ alivdf kih cuwky hn, ijvyN buwq-isrjk pfÈ ƒ 'iek hor Bgq isMG` kih ky cuwp-Audfs huMdy qy supinaF ƒ plosdy hn, Ausy qrHF, Èfied Aus qoN vI vwD, Èfier lfl isMG idl dy bIq cuwky qy awj ivckfr KfeI hY.
idl ny jdoN ilKxf ÈurU kIqf, Aus nUUM afpxI smrwQf df pqf nhIN sI. pRym pRkfÈ ny vIh bfeI sfl pihlF Aus dIaF kivqfvF pVHIaF, apxy prcy 'lkIr` `c CfpIaF qy idl ƒ dwisaf : 'qUM qF kvI hI bhuq cMgf eyN.` qd idl ies qrHF cuwp kr igaf ijvyN kih irhf hovy: 'hovFgf cMgf, qd iPr?` awj iehI Èfier bhuq gwlF `c sfhsqhIx hY, romfnI, gËlF ilK ky idn smrfly dI msijd `c qy Èfm glfsI sMg guËfrdf hY; iksy kMm dy smrwQ nhIN qy nf kuJ krnf hI cfhuMdf hY. dosq Aus dI purfxI kivqf dy srUr `c Aus dI vizafeI krdy qy afdr muhweIaf krdy hn, pr idl ƒ ies sB kfsy dy arQF bfry pqf nhIN.
dilq vrg `coN hox krky, jvfnI qk alp qy qMg, bd-hvfs qy sMBfvnfvF-mukq sMsfr `c sfh lYx krky, idl dI i²ËMdgI df afrMB kulIn mwDly lokF dy sMsfr `c pUrI qrHF glq ho igaf. Aus `c kvIaF vflI sMvydnf sI qy ivdrohIaF vflI iËwd. mfE df nF suxidaF hI ijsm `c Qwrfht pYdf hoeI: rMby df hwQf Aus ƒ mfE df mwQf jfipaf. iËMdgI ƒ idÈf dyx leI nkslI lihr nfl gihrf nfqf joiVaf. Aus dy afpxy kihx anusfr ies lihr `c vI nyqf lok Aus ƒ 'cmfr` smJdy qy inwky moty kMm sONp ky afp 'vwzy kfrjF` df luqP lYNdy. ''hr pfsy bRfhmxvfd Cfieaf hoieaY`` bhuq pihlF jd mYN Aus nfl gwlbfq krn smrfly igaf qd Aus ny ikhf. ''sfihq `c vI jfqpfq hY. sfry pfÈ dI gwl krI jFdy aY, ikAuNik Auh jwt-puwqr hY. lfl isMG idl ƒ lok pVHdy hI nhIN``, Aus ny ikhf ieh koeI ds sfl pihlF dI gwl hY.
idl ny ijhVI kivqf ilKxI sI AudoN ilK idwqI. iPr cuwp ho igaf. puils ny iek kvI cuwp krf idwqf; Aus ƒ mfr mfr ky JMb idwqf. Aus `qy ipsqOl rwKx df kys pfieaf. Auh XU pI vwl dOV ipaf. pihly idnF qoN dUr jfx leI Aus ny afpxI kivqf `qy kftf Pyr idwqf. kivqf ƒ sFBx, iekwiTaF krky Cpvfx dI iËMmyvfrI pRsMsk-dosqF dI ho geI. qÈwdd dy ichiraF ny Èfier idl dI iËMdgI dy sroq pUMJ ky rwK idwqy. bhuq kuJ pihlF hI tyzf ho igaf. sfhs luVHk igaf, BivwK iqVk igaf. iek kvI puils dy ÉOP qoN afpxI kivqf df asl Buwl igaf. idl ny bRfhmxvfdI mfniskqf df AuWqr Aus pRQm sMsfr ƒ mnoN rwd krky idwqf jo Ëwry-Ëwry `qy afpxI pRBU-swqf kfiem rwK irhf hY. mfE df nF Auh hux vI bVy moh nfl lYNdf hY. Aus ƒ Auh smJdfr jwt kihMdf hY. Auh gwlF kridaF aksr kml Gotx lwg pYNdf hY. kml Gotdf acfnk pqy dIaF gwlF krn lwgdf hY. qusIN acMiBq huMdy ho. Auh quhfzI dÈf dyK ky ËihrI muskrfht suwtdf hY; iPr kml mfrn lwg pYNdf hY. Aus dI ÈKsIaq dIaF qYhF `c bhuq kuJ luikaf ipaf hY. Auh afpxI ajnbIaq `c msq hY. Auh bhuqIaF iÈkfieqF nhIN krdf. afpxI sur nhIN CyVdf. qusIN hI cfhogy ik Auh gwlF kry.
lfl isMG idl nkslI lihr `c mfnisk bycfrgI krky dfKl hoieaf. pr rfjswqf dI qfkq ny Aus ƒ mUDf kr idwqf. pfÈ nfl vI lgBg eydF hoieaf. qurMq qbdIlI ilafAux dy romFs nfl Aus lihr nfl juiVaf. idl vFg ipwCf kmËor nhIN sI. puils nfl QohVy bhuq tkrfE bfad Auhƒ afpxy hfl `qy Cwz idwqf igaf. kuJ dyr Auh msIhf bixaf. dyr qwk Auh msIhy dy ibMb duafly GuMmdf irhf. Aus ƒ ÈFq simaF `c vI tkrfE dI loV sI. jdoN smyN aÈFq ho gey Auh sikRaf ho igaf, ijs lohy dI Aus ny aksr gwl kIqI Aus dy tyZy qrk ny Aus ƒ dboc ilaf. jdoN kvI ƒ afpxy ÈbdF dI qfkq `qy ivÈvfs nf rvHy AudoN Auh ÈbdF qoN pfr isafsq `c kuwddf hY. jdoN Èfier idl ny ilKxf ÈurU kIqf, pwcI sfl pihlF, Aus ny dilq vrg dy drd ƒ lfsfnI ZMg nfl arQ idwqy. pMjfbI kivqf `c iek nvF afXfm joiVaf.
pMjfb `c nkslI dOr dI aihmIaq ies dI isafsq krky nhIN sgoN ies dI isafsI cyqnf kfrn pYdf hoeI kivqf krky hY. nkslI ivdroh ny sfihqk pwDr `qy dKl-aMdfËI df aihm ikrdfr inBfieaf. ieh gwl awj-kwlH pMjfb `c vfpr rhy Gmsfx ƒ vyK ky hor pwkI qrHF khI jf skdI hY. awj df ivdroh ijs ivDI qy ivsQfr ƒ pRgt krdf hY, Auh bfry pMjfb df pRvcn sMsfr spÈt nhIN, ijs qrHF ieh ivcfrDfrf pwKoN nkslI dOr vyly sI. Aus dOr `c Èsqr nfloN Èbd ƒ pihl sI. cyqnf qy pRvcn df cYnl iksy vI jwdojihd `c bMd nhIN hoxf cfhIdf. jy bMd huMdf hY qF smJo lVfeI isDFq qoN brI ho ky lVI jf skdI hY. pwcI sfl pihlF vfly bycYnI dy dOr `c muMizaF nfl hr qrHF dy sMvfd dI sMBfvnf sI. pfÈ, amrjIq cMdn, drÈn KtkV icMqn dy afsry kvI bxy. lfl isMG idl dI kivqf sihj icMqn df AuWqm nmUnf hY. nkslI muMzy jdoN kivqf vl prqy qF iËMdgI df swc aqy ÈbdF dI suwc AunHF dI asl qfkq sI. lfl isMG idl `c ieh swc vwKry rUp `c pRgt hoieaf qy pfÈ `c hor qrHF. donF dy moiZaF `qy kivqf df iek dOr KVHf hY.
idl ny gihry icMqn `coN AuBrn vflI kftvIN kfiv-BfÈf nfl nkslI kivqf ƒ gihrfeI idwqI. 'sqluj dI hvf` aqy 'bhuq sfry sUrj` dI kfiv qF pROV, afDuink qy sMjmI Èbd jugq dI Aupj hY. kvI dilq pfqrF dy mfnisk ibrqFq ƒ pfTkF dI cyqnf df aMg bxFdf hY. kivqf dI ivjY AudoN huMdI hY, jdoN ieh i²ËMdgI dy roËmwrHf anuBv qy Aus dy ivsry qy ingUxy pwKF ƒ suhj sMcfr rfhIN iek bulMdI qwk lY jfvy. kvI dI inpuMnqf df ieh iek aihm mflvI ikrdfr huMdf hY. iehI ikrdfr, drasl, pRgqIÈIlqf hY. kfiv rfhIN pYdf hox vflf icMqn siBafcfr dIaF sdIvI iekfeIaF df rUp Dfrn krdf hY.ieh icMqn kivqf dy aidRÈt aMqr-pfT aMdr smoieaf huMdf hY. mYN pihlF vI ikhf hY, qy hux duhrFdf hF, ik ijs pRgqIÈIlqf dI pMjfbI dy pRsMg `c gwl huMdI hY, Auh hkIkq `c isafsq awgy kivqf dI hfr hY. shI arQF `c sfihqk pRgqIÈIlqf isafsq ƒ kfiv-icMqn aDIn rwKdI hY. aijhf pMjfbI `c qfrf isMG qy jgqfr ny krnf ÈurU kIqf. pRgqIÈIl icMqn dy suhj sMcfr qy ies dy Èor `c Prk krnf ËrUrI hY.
nkslI kivqf df pRmuwK gux ieh sI ik ies lihr dy kvI suhj sMsfr pwKoN smrwQfvfn sn. pfÈ afpxI AuWcI sur dy bfvjUd iqwKy kfiv icMqn qy qIbr sMcfr vflf kvI hY, ijs dI AuWcI-sur qy spft ibafnI `c gYr-mfmUlI suhj hY. aijhI kivqf pfTkF ƒ afpxy qrk dI igRPq `c qurMq lY lYNdI hY. bhuqy pfTk igRÌq `c afAux leI hmyÈf iqafr-br-iqafr huMdy hI hn. pfÈ dI mÈhUrI qy lfl isMG idl dI pfTkF qoN suBfivk dUrI ipwCy kfrn ieh hY. idl iËafdf sihj hY. sihj rcnf df gMBIr pfTkF ƒ ieh lfB huMdf hY ik Auh kivqf rfhIN iek anUTy rcnfqmk ivhfr `coN guËrdy hn. aijhf pl mfnv siQqI bfry punr-icMqn krn vflf huMdf hY. idl dI afpxI mihbUbf bfry hyTlI kivqf vwl iDafn dyx dI loV hY:
jdoN qyry pwlUaF ƒ kfhI idaF KyqF `coN,
lihrdy mYN qwikaf
mn ivcoN moh ijhf AuWiTaf
[[[
[[[
mYN qYƒ BuwKF `c qwikaf
kxkF dI AudfsI ivc
ikwkrF dI mihm ivc
qUM dUr dUr qwkdI
kfvyrI qk
KohI jFdI QF
kxkF dI pwq
DfnF dy jlfey jFdy hfs
y qUM dUr qwkdI eyN rfj-Bvn
jo sFBI bYTy awj qIk
gory dIaF PFsIaF
ieh kivqf ipafr dy pRsMg `c ivÈfl XQfrQ ƒ arQ dyNdI hY. ipafr kdy vI Ëflm qy ieklOqf jËbf nhIN huMdf. mihbUb dI suBfivk cox `c vI smfijk qy siBafcfrk acyq df dKl huMdf hY. ipafr df jËbf ÈKsI afËfdI dy pRsMg CUMhdf hY, ijs dI twkr ivÈfl smfijk qfxy-bfxy nfl hoxI suBfivk hY. ivakqI aqy smfj dvMd hmyÈf bixaf rihMdf hY. ies leI ipafr sB qoN sUKm, sB qoN vwD mfnvI qy smfijk qOr `qy pRsMMg `c qIKx iekfeI hY. jy smfj nfl twkr nvyN Ëmfny `c nhIN vI huMdI qd ipafr rfhIN iek ÈÉs dI dUjy ÈÉs nfl irÈiqaF dIaF qYhF AuqpMn huMdIaF hn, ijs nfl kvI/pRymI hr bdldy pl vwKry anuBv `coN guËrdf hY. kvI ipafr bfry sYNkVy kivqfvF ilK skdf hY qy hr kivqf iksy nf iksy prq `c ipafr jËby rfhIN smfijk, ivkaqIgq, jfqIgq, srb-ivafpk pRsMg qwk puwj skdI hY. lfl isMG idl dI Aukq kivqf `c smfijk qy isafsI pRsMg AuBrdy hn qy ieh pRsMg AuBrdy hn qy ieh pRsMg rcnf dy suhj sMcfr aDIn hn.
ieh hor kivqf df hvflf dy ky mYN afpxI gwl agFh qorFgf :
pqIilaF `c mfvF dy puwq suwqy hn
jf irhf ey lMmf lfrf
moiZaF qy cuwkI kuwlIaF qy bFs
ieh BuwKF dy mfry kOx afrIaf hn?
ieh jf rhy ny rokx
iks Bfrq dI ËmIn!
ijs kfiv dI pyÈkfrI Aukq sqrF `c hY, Auh pRcwilq srod `c vwZ mfrdI hY. ÈbdF dI qrqIb `c bypCfqy irÈqy pYdf krky ienHF `c nÈqrI iqwKfpx pYdf huMdf hY. 'pqIilaF `c mfvF dy puwq suwqy pey hn` isrP idRÈ vrxn nhIN. 'lMmy lfry df qurI` jfxf aidws idÈfvF vwl, ivkisq ho rhI lYNz-skyp `coN rwd ho ky ies qrHF guËr jfxf hY, ijvyN mwKx `coN vfl Éfrj ho jFdf hY. ÈbdF `coN pYdf hox vflf Ëihr ies mfmUlI jfpdy vfk `c mOjUd hY.
byGry mnuwKF df awDf-pOxf vjUd, AunHF do axgOly ËÉm aqy hvf dy Prfty nfl iKMz jfx vflIaF AumMgF, AunHF lokF dI gwl ijnHF df nf awj afpxf hY qy nf kwlH, ies sMsfr ƒ kvI ny qyËfbI arQF vFg isrijaf hY. pRgqIÈIl kivqf, ijs dI kyNdrI isrjx ivDf smfjvfdI ivcfrF ƒ kfiv iÌkiraF `c bMnHx qwk sIimq rhI, vI ies kivqf awgy inmn ids afAuNdI hY.
nkslvfd pRÈnfiqmk cyqnf df nF hY. Ëulm qy byiensfPI ivruwD afvfË hr Xuwg `c qy hr QF AuBrdI afeI hY. nkslI kvIaF dy icMqn dI gihrfeI df sroq kTor jIvn anuBv hY. ienHF kvIaF ny isafsI cyqnf ƒ siBafcfrk pRsMgF nfl joiVaf.
ijhVy ienHF kvIaF dI isafsI pYNqVy qoN inrK prK krdy hn Auh mfrksI icMqn ƒ sQfpnf bxf ky kivqf ies dy aDIn smJdy rhy hn. bhuqI pRgqIÈIl kivqf (sMqoK isMG DIr, hrBjn isMG huMdl, ipafrf isMG sihrfeI afid) dI AUx ieh hY ik ieh kvI burjUaF kfiv BfÈ aqy iekihry romfnI srodF `c 'bulMd` ivcfr bMnHdy rhy hn. ies qrHF nf purfxI kfiv-BfÈf df asl kfiem irhf aqy nf kivqf ivcfrF dI pRmfixkqf ƒ pRgt kr skI. bhuqy kvI kfienfqI qy aMqrrfÈtrI ivcfrF ƒ PfrmUly vjoN ies qrHF bfr -bfr kivqf ivc smoNdy rhy ijvyN ies nfl AunHF dI rcnfqimk iËMmyvfrI Éqm ho jFdI hY.
jo gwl ivÈfl pRsMg `c krnI hovy qF pMjfbI kivqf `c nkslI cyqnf df AudY qd huMdf hY jdoN sdIaF pihlF pMjfbI `c pihlI kivqf rcI geI. pRvcn ƒ lokF dI bolI isrjxf hI aijhI cyqnf dI Èurvfq hY. hr Xug ivc afpxI pRBUqf kfiem rwKx leI kulIn lok pRvcn ƒ hiQafr vjoN vrqdy hn. pRvcn ivc ÈmUlIaq ivcfrDfrk lVfeI huMdI hY. bfbf PrId, gurU sfihbfn qy sUPI kvIaF ny pMjfb ivc ilK ky lok siBacfr qy lok icMqn ƒ bOiDk qy suhj sMcfr dI bulMdI qk phuMcf idwqf. lokfeI ƒ ÈbdF dI ÈkqI bfry sucyq kr idwqf. afm mnuwK ƒ Èbd sMsfr ivc surwiKaq hox leI jFc dwsI. afm lokF pfs lok gIq huMdy hn jo AunHF dI rhql dy jËbfqI pwKF, AunHF dIaF AumMgF qy rIJF, KuÈIaF ÊmIaF, itwpxIaF, qnËF irÈqy ivclIaF ivwQF qy vwQF ƒ srod ivc bMnHdy hn. pr iksy jfqI ƒ afpxI pCfx kfiem rwKx qy pRgqI dy pMD `qy kfiem rihx leI boiDk pRvcn dI loV huMdI hY. nkslI kivqf bOiDk pRvcn dI prMprf ivc asrdfr joV qy ivsQfr hY.
ies lihr `c KfVkU kfrj qy kfiv pRvcn nfloN nfl cldy rhy; iËafdf asrdfiek donF `c kfiv pRvcn irhf. ies pRvcn rfhIN iek qkVf sunyhf pMjfbI swiBafcfr jfqI ƒ idwqf igaf ik ijnHF pfs qfkq hY, AunF dy jn-ihwq dy ivroD `c hn ieh koeI nvIN gwl nhIN, pr idlcsp gwl ieh hY ik ijhVI kivqf vIhvIN sdI `c ivakqI kyNdirq hI nhIN sgoN ivakqI romFs (mohn isMG aMimRqf pRIqm), ruuUp aqy suhj dy rumFs (hirBjn isMG), kuwKoN tuwtI hoNd dI AudfsI dy rumFs (isv kumfr) qQfkiQq pRXogÈIl kivqf (bfvf blvMq ƒ Cwz ky) qy afDuink Èbd-jfl dy rumFs (qQfkiQq pRXogÈIl kivqf) `c KuwBI rhI Auh nkslI cyqnf dy suhj sMcfr rfhIN ivakqI ƒ smfjk qy isafsI iekfeIaF nfl joVn nfl lwgI. pfÈ ny sucyq ho ky mohn isMGI rumFs ƒ 'cgly hoey svfd` ikhf. nkslI kivqf rfhIN suhj cyqnf qy jIvn cyqnF aByd ho jFdIaF hn. pMjfbI ivc kulInF-mDwilaf dy kfiv ÈfsqrI suhj df ieh pRiq-rUp hY. ieh kivqf pRgqIÈIl kivqf dI ivcfrDfrf qy suhj-cyqnf dy Kyqr `c sQfpnf-psMdI ƒ vI iTT krdI hY.
pfÈ dI kfiv BfÈf dI pRDfn sur ivsPotk aqy gUMjF vflI hY. Aus ivc msIhI iksm df afm ivÈvfs hY . Aus dy pRvcn ivc klfqmk ivMg-tyZ dI guMjfieÈ nhIN. Aus dI ivDf cIËF df iswDf sfhmxf krn dI ivDf hY. Aus dy Èbd nÈqr vFg sQfpq icMqn jugqf ƒ jVHoN kwtxf locdy hn. pfÈ df gYr-mfmUlI afm-ivÈvfs KOrU pfAux vflf hYY keI vyrF KOrU vI rcnfqmk ho inbVdf hY. pfÈ dy rcnfqmk KOrU ny smkflI sfihq icMqn `c ihljul pYdf kr idwqI. Aus dI gwl suxy bÊYr nhIN sI irhf jf skdf. Aus dI arjkqf ipwCy pRmfixk qy suihrd soc sI. jdoN sQfpnf psMdI hoOly hOly sfihq swiBafcfr dy Dur aMdr dÉl ho jfv AdoN ivdrohI lfvf hI siQqI df asl AuWqr huMdf hY. anyk qrHF dy romfsF df AuWqr pfÈ dI arfjkqf hI ho skdI sIy.
pfÈ aqy idl ivckfr iek aihm Ìrk hor vI hY. jdoN pfÈ ivroDI iDr ƒ aksr gusYlI huMdI hY. idl ivroDI iDr ƒ iswDf gOldf nhIN Auh pRQm sMsfr bfry pfÈ vFg spft itwpxI nhIN krdf. kvI aksr ivroDI iDr nfl irÈqf kfiem krdy hn, BfvyN ivroD df hI. idl dI kivqf pRQm sMsfr ƒ bdlxf nhIN locdI ikAuuNik Aus df ies sMsfr nfl bypRqIqI df irÈqf hY. qfkqvfr sMsfr aqy qfkqhIx sMsfr ivclI KfeI pUrI nhIN ho skdI. idl dy mfnisk qOr qy ihl jfx df df kfrx vI Èfied iehI hY. Auh sMsfr `c sMqulq hox vI kI lfB jo iksy vI qrHF afpxf nhIN? lfs aYNjls ivc holIvuwz vI hY qy zfAUn tfAUn aÌrIkn 'rYgVpurf` vI. aPrIkn amrIknF ƒ goiraF anukUl vrqoN-ivhfr krn dI kI mjbUrI hY? ieh mjbUrI BUrI cmVI vfly vfly kulInF-mwDilaF ƒ huMdI hY. mUk ihMsf (byiensfÌI) qy qÈwdd (ivqkrf) dy vrqfry df Auqr iswDf nhIN ho skdf, tyZf hI hovygf. idl iËMdgI Br mnÌI huMdf irhf ies mnÌI Kfqy qoN ÈrKrU jy hovy qF kfhdy leI?
iek gwl ies kvI df rcnf bfry hor. pRqwK qOr qy ieh kiv pfÈ dI KfVkU sur dy smfnFqr guwJI qy DImI.
sur df kfiv hY. DImypx dI mfr vwD ËihrI huMdI hY. ida ny pRgt kr idwqf ik pMjfb dI DrqI isrP lfvf hI nhIN AuglydI, iÈv vFg AudfsI dy rumFs ƒ qVp vFgg pRsquq hI nhIN krdI, ies BUKMz `c vwsdf iek hor sMsfr vI hY, dUjYlf qy buwJ rhy dIvy dI loaf vrgf sMsfr, ijs ivc Auh lok hn ijnHF ƒ itk ky ijAUxØ dIaF jugqf kdy vI muhweIaF nhIN hoeIaf
gwl mYN idl dy huxvyN vjUd qoN ÈurU kIqI sI; vfps iewDr prqy bÊYr ieh pUrI nhIN hoxI. hr mnuwK iksy nf iksy ZMg nfl afpxy Xug df ichn huMdf hY. lfl isMG idl horF nfloN vwD aihm ichn hY ikAuuNik Aus ivc ajIb qrHF df isrV hY. afpxy iksy vI kfrË `c aihm nf pyÈ hox dI Aus `c iËwd hY. Auh kdy afpxI pRqIBf bfry sucyq nhIN hoieaf Aus ny kdI nhIN ik Aus dIaF kivqfvF df sMgRih Cwpxf cfhIdf hY . Aus aMdr AumMg nhIN pYdf hoeI ik Aus dI crcf jF mÈhUrI hovy. afdrXog rotI df sbb kdy bxn `c nhIN afieaf. nOkrI imldI hY qF Cwzx df iÌkr pihlF ho jFdf hY. bVf sfhshIx hY. bVf kmlf hY. ijs qrHF kdy Aus ny bulMd kivqf rfhIN sB ƒ hYrfn kIqf hux kmilaF mfry ky hYrfn krdf hY. quhfƒ hYrfn hoieaf dyK ky Auhdy ichry `qy muskrfht dOrfn buMlHF dI ivrl `c Ëihr vrgf kuJ Jfkdf hY, ijs nfl qusI hYrfn hoxf bMd kr dyNdy ho.
lfl isMG idl aqy Aus df pirvfr
smrfly ivcly idl dy dosq khfxIkfr gulËfr muhMmd gOrIaf ny ies lyK ivc idl dy inwjI jIvn aqy pirvfr bfry sMKyp jfxkfrI idwqI hY.
kvI lfl isMG idl df jnm 11 apRYl, sMn 1943 ivc Aus dy nfnky ipMz GuMgrflI iswKF ivKy hoieaf. idl ny sMn iekfht ivc smrflf sYkMzrI skUl qoN dsvIN pfs kIqI. iPr bfht/qryht ivc ey[aYs[ kflj, KMny `c vI pVHdf irhf. cOht/pYNht `c Auh ipMz bihlolpur ivc jy[bI[tI[ ivc dfKl hoieaf. iPr igafnI krn lwgf ipaf.
bfpU rOxkI: afQx df vkq sI. asIN mihÌl sjf bYT gey. eyny ƒ idl df bfpU roxkI vI af igaf bVy sfAU suBfa df bMdf. idl dI kivqf 'nfmHf` dy pfqwr ijhf. Auh pIVHI `qy bYTf sI. Aus ƒ iek pYWg idwqf igaf. Aus dy susq ijhy srIr `c cusqI af geI. asIN pqf nhIN kfhdy `qy bihs kr rhy sI. Auh aYnf hI boilaf, ''kus vI hovy-bfby nfnk dI koeI rIs nHI!`` lfl ny Aus dy krfrypx dI iek hor gwl suxfeI. jdoN Auh rUupoÈ sI aqy puls dIaF DfVF AunHF dy Gr Cfpy mfrdIaF huMdIaF sn. AunHF dy Gr dIaF hI nhIN blik afly-duafly dy GrF dy KUMjy vI Prol idwqy jFdy sn. aijhy hI iek Cfpy dOrfn bfpU roxkI ny zI[aYs[pI[ ƒ arË kIqI sI. ''dyKo jI cfhy qusIN Aus ƒ mfr dyvo-cfhy Auh Qoƒ mfr dyvy. sfƒ nf qMg kro jI!``-zI[aYs[pI[ bVI ascrjqf nfl qViPaf sI, ''Eey! kI gwl krdYN! sfƒ mfrU Auh! Eey! sfƒ mfrU Auh!``-ipClI Aumr `c ieh bËurg arfm nfl mMjI `qy bYTf rihMdf. Aus dIaF lwqF bfhF qoN Éfs iksm dI ilÈk ijhI AuBrdI-Èfied qyl lfieaf hox kfrn-pr mYƒ ieAuN lgdf- ieh kfmy dy ipMzy dI imhnq dI ilÈk hY .
byby icMq kOr:
lfl dI mfqf df nF icMq kOr sI. lfl ƒ imlx afAux vfly sfry imwqr Aus ƒ byby afKdy. sfƒ vyK ky Auh bVf KuÈ huMdI. Aus ny gwlF bhuqIaF nf krnIaF. bhuq hI sMKyp iek vfr lfl dy ropV ivKy hoey snmfn mOky Aus ny ikhf sI,''cMgf BfeI, sfbfÈ Qozy! iehdy bfry vI soco kuJ!`` zwby ivc pYk Kfxf Aus ƒ cMgf lwigaf sI. QoVHf ijhf Kf ky Aus ny AuvyN ijvyN pYk zwbf sFB ilaf sI Joly ivc. bfad `c iek vfr mYN lfl ƒ ikhf sI, ''qyry snmfn `c qF sfrf pRogrfm sI. byby dI gwl df kI mqlb sI!``-''Auey isafixaF dIaF rmËF huMdIaF. Auh myry ivafh bfry ieÈfry nfl kih rhI sI. Aus dy mn `c qmMnf hY ik myrf ivafh ho jfvy!`` pr mfqf dI ieh iewCf pUrI nhIN hoeI. ibnF iksy ƒ koeI qklIÌ idwqy Auh jhfnoN kUc kr geI. Aus dI mOq dI Ébr smyN lfl cfh dy KoKy `qy afpxy kMm lwigaf hoieaf sI-trwk zrfievrF ƒ cfh bxf ky iplfAux `c. sux ky Aus ny hfAukf Biraf. kMm lwigaf irhf. eYny ƒ mYN qy bljIq isMG vI af gey. Auh cuwp irhf. mF Aus ƒ bVf ipafr krdI sI. jylH ivc AuhI mulfkfq krn jFdI huMdI sI. iek vfr lfl Aus dy ipwCy bAuiraF vFg quiraf jylH qoN bfhr qk af igaf sI. jy mOky `qy PV huMdf, qF jylH `coN nws jFdf. Aus dI mOq qoN ikMny hI idn bfad lfl myry qy bljIq kol dfrU pI ky jËbfqI ho igaf, ''byby kol bVf suhj sI. gwl kihx df slIkf. nwc qF Aus dy vFg Èfied koeI hI skdI hoAU! bVf iÌkr sI Aus ƒ myrf-clo Aus df iÌkr muwikaf!`` - dys rfj kflI
(DMnvfd sihq dysL syvk cMzIgVH ivwcoN)

khfxI
zrnf-- zf[ ÈrnjIq kOr
jdoN dI mYN gwl suxf rhI hF AudoN nOkrIaF Jt iml jfieaf krdIaF sn, Kfs kr kuVIaF ƒ ikAuN jo kuVIaF nOkrI qwk phuMcdIaF hI Gwt sn. jdoN mYN dsvIN pfs kIqI qF Aus skUl ivc jy[bI[tI[ dI klfs af geI sI. mF-ipE ivcfiraF ƒ bs ieMnI hI smJ sI ik ieh tryinMg krky nOkrI iml jfvygI qy ieh bhuq vwzI mfarky vflI gwl hovygI. AunHF jfcy DI BYx ƒ jy[bI[tI[ krvf dyxI ikqy bhuq vwzI ividaf dyx brfbr sI. Auh bhuq KuÈ sn ik AunHF dI DI ny jy[bI[tI[ kr leI aqy Aus ƒ hux nOkrI vI iml geI hY BfvyN afrËI asfmI `qy kyvl iqMn mhIinaF leI aqy Auh vI huiÈafrpur dy nyVy ipMz ivc Bfv mfihlpur qoN huiÈafrpur dy ivc ivcfly ipMz cwbyvfl dy gOrimMt hfeI skUl ivc. iesy ipMz ivc myrI qy myrI BYx dI sFJI shylI rihMdI sI. mF-ipE bhuq KuÈ sn ik rihx dI aOK vI tl geI ik sfzI DI shylI dy Gr rih lvygI. Aus dy mF ipE vI hn, vsdf-rsdf Gr hY. koeI icMqf iPkr nhIN.
mYN afpxI pVHfeI huiÈafrpur Èihr ivc hI kIqI sI. ipMz ivc kdI vI rihx df sbwb nhIN sI bixaf. AuNj mYN KuÈ sF ik ipMz dyKFgy. suixaf sI ik ipMzF ivc qfËI hvf, cfry pfsy hiraflI hI hiraflI, hrIaF qfËIaF sbËIaF, duwD, Krf iGE afid dI koeI kmI nhIN huMdI. ijQy qwk nËr GumfE Kyq hI Kyq, KyqF ivc KuwlHy GuMmo iPro. hor qy hor aftf pIsx dI cwkI, rUM kwqx dI mÈIn, qyl kwZx leI kohlU, gMny pIVn vflI mÈIn, aOrqF df gohf pwQxf, mwJF gAUaF df duwD coxf, KyqF ivcoN sfg, mUlIaF, ÈlgmF df puwtxf afid KUbsUrq nËfry dyKo. ÈihrF `c ieh ikQy idKdy ny. hor qy hor KyqF ivclI hrI kxk dI KuÈboeI qn-mn Tfr idMdI. keI vfr qF ieh hYrfnI huMdI ik iewzy vwzy KyqF dI ieh lok rfKI ikvyN krdy hoxgy? pÈUaF pMCIaF df kI Brosf?
ieh sfrf kuJ myry leI idlcspI df kfrn sI. myrI qy myrI BYx dI shylI kulivMdr ƒ icwTI rfhIN Ébr kr idwqI sI BfeI mYN Plfxy skUl dI nOkrI leI af rhI hF qy rhFgI vI quhfzy kol hI. AudoN ajy tYlIPonF df bhuqf irvfj nhIN sI. ikDry sO sugMD iksy dy Gry tYlIPon huMdf sI. kulivMdr bhuq KuÈ hoeI sI ik mYN ipMz af rhI hF. Aus moVvF AuWqr ‘hF` df vI icwTI rfhIN Byj idwqf sI. Aus dI KuÈI df kfrn ieh vI sI ik mYN kdy vI AunHF dy Gr nhIN sF geI BfvyN ik Auh lgBg hr dUjy cOQy sfzy Gry afAuNdI jFdI sI. kdy kwpVy lYx, kdy kwpVy sIAuxy dyx, kdI Aun lYx, kdI juqIaF qy kdI hor koeI sfmfn jo ipMzoN cMgf nhIN sI imldf. ÈihrF ivc hor vDyry kMm inkl afAuNdy ny.
mYN loVINdIaF vsqF lY cwbyvfl phuMc geI. kulivMdr awgy mYƒ lYx afeI hoeI sI. Aus df Brf iek idn pihlF hI Èihr ho ky igaf sI qy mYN Aus hwQ sunyhf Byj idwqf sI ik cfr vjy vflI bws ivc bYTFgI. Aus ƒ sB pqf sI ik bws hux ipMz ƒ ikMny vjy phuMcygI. Aus df Brf sfeIkl lY ky nfl afieaf hoieaf sI. Aus myrf atYcI sfeIkl ipwCy lfieaf QYlf awgy tMigaf qy mYN qy kulivMdr vwto-vwtI tur peIaF. swjy-Kwby dohIN pfsIN hry Kyq sn. grmIaF dy idnF ivc vI TMzI pOx Jul rhI sI. mYƒ qF qurn dI Aukf afdq nhIN sI. Qwk ky hOlI-hOlI qur rhI sF, pr kulivMdr iblkul QwkI nhIN sI. arfm nfl qur rhI sI. ipMzF ivc irkiÈaF df irvfË koeI nhIN sI. sB ievyN hI qur ky ipMz vwl jFdy sn. rsqy ivc koeI cfcI imldI, koeI qfeI. koeI qfieaf qy koeI Bfa jI imldy rhy. hfl cfl puwCdy-puCFdy rfh sOKf hI lMG igaf. Gr phuMc kulivMdr dI mF ny bVy cfa mlfr kIqy. Auh bhuq KuÈ hoeI[[[‘‘kuVy Èrn! Èukr hY BfeI qUM sfzy Gry pYr pfieaf. bfhlf hI cMgf kIqf qYN.``
kulivMdr dy ipqf jI vI aMdroN AuWT bfhr afey. myrf isr ploisaf. vfx df mMjf awgy zfh bYTx leI ikhf qy afp dUjy pfsy zMgrF ƒ Gfh pwTf pfAux lwg pey. Aus dI mF myry leI cfh bxfAux lwgI. mYN sfhmxy hI mMjy `qy bYT geI pr mYƒ qF mMjf cuwB-cuwB jf irhf sI. huxy qF phuMcI sF huxy hI kuJ bolxf cMgf nhIN sI lwgxf, so cuwp sfDI rwKI.
kulivMdr dI mF ny awDf duwD qy awDf pfxI pf cfh DrI. imwTy leI KMz dI jgHf guV pfieaf. hfey mfey! guV! asIN qF guV dI cfh bfry smJdy sI BeI grIb lok hI pINdy ny. pqf nhIN ikvyN df svfd lwgygf! jy cMgI nf lwgI qF kI bxygf! cfh bxI qy awgoN imlI ipwql dy iglfs ivc. dyKx ƒ cfh bhuq vDIaf lwgI Jwgo Jwg gfVHI. kulivMdr ƒ kih mYN kwc df iglfs mMg hI ilaf. Auh hws ky kihx lwgI, ‘‘lY! dyiKaf Èihrn ipwql dy iglfs ivc cfh ikvyN pIvy? bIbI! qUM qF AUeIN guV dI cfh Dr lI pqf nI ieh Èihrn pIAUgI ik nhIN!``
-‘‘lY qUM pIx qF dyh. roË-roË afKUgI guV dI hI pIxI aYN.`` mF ny juafb moiVaf.
swcI mucIN. mYN kwc dy iglfs ivc cfh Auld leI, hOlI-hOlI Guwt-Guwt pIx lwgI. mYN kulivMdr dI mF ƒ ikhf, ‘‘mfsI jI! cfh qF bhuq hI suafd bxI hY ieho ijhI cfh qF mYN kdI nhIN pIqI, swcIN myry leI qF roË ievyN dI hI cfh krnf.``
dUjy idn skUl hfËrI dyxI sI. kulivMdr sfl pihlF vI Ausy skUl ivc aiDafpkf lwgI hoeI sI. so mYƒ iksy iksm dI koeI qklIP nhIN sI. ieAuN asIN dovyN iekwTIaF iqafr huMdIaF. afpo-afpxy rotI dy zwby cuwkdIaF qy skUl clIaF jFdIaF. myry mF ipAu socdy sn ik Kvry ies df jIa vI ipMz ivc lwgygf ik nhIN. pr mYƒ qF ipMz df mfhOl bhuq hI suKfvF lwg irhf sI. roË hI kulivMdr mYƒ ikqy nf ikqy GumfAux lY jFdI. Cotf ipMz ijvyN ik pirvfr, sfry hI mYƒ jfnx pCfnx lwg pey sn.
iek idn aYqvfr ƒ kulivMdr mYƒ kihx lwgI, ‘‘cwl af, KyqF vwl cwlIey. afpxy KyqF dy iek bMny amrUd vI lwgy aY.`` sfƒ iqafr dyK Aus dI bIbI ny puwiCaf, ‘‘kuVy, ikDr ƒ clIEN?`` kulivMdr ny ikhf, ‘‘bIbI afpxy KyqF vMnI cly aF.``
bIbI ny kuJ Pty purfxy kwpVy kulivMdr vwl kridaF ikhf, ‘‘kuVy ivMdr! aYN krIN-hoQoN hI koeI lkVI lukVI lY lvIN. afh kwpVy aY, zrnf bxfAuxY.``
-‘‘bIbI! mYQoN nI bxdf zrnf``
- lY, hYN! pMjfh vfr qF qUM bxfieaY. dyK puwq! qyry bfpU ny qF mihlpur ƒ jfxY srdfrF dy GrIN kuÈ kMm aY-dyK kxk pwk geI aY qy jfxI amrUd vI pwkx ƒ aYN. awj zrnf bxfAuxY, ËrUrI. bs, qUM mfVf motf KVHf kr afeIN, mYN kwlH prsoN ƒ afpUM jf TIk kr dUMgI.`` kulivMdr ny axmMny ZMg nfl hI mF hwQoN kwpVy PV ley. Auh nhIN sI cfhuMdI sI sfzI sYr ivc koeI GVwm pvy. mYN cuwp-cpIqI KVHI sB gwlF sux rhI sF, AuNj mYƒ hfly qwk kwK smJ nhIN sI peI ik ieh zrnf kI huMdY qy ies df kI mqlb hY! myry vwl JfkdI kulivMdr ny bfhoN PV mYƒ awgy qoiraf qy ikhf ‘‘cwl qur. qYƒ dKfAUN zrnf.`` mYN hwkI bwkI ijhI qur peI.
Aus myry vwl dyiKaf aqy hws ky kihx lwgI ‘‘bIbI rfxI! nhIN nf pqf lwgf-ieh zrnf kI huMdY? BfeI jfxoN KyqF dI rfKI leI ijAuN bMdf KVY, KyqF df rKvflf.``
mYN hYrfnI nfl ikhf, ‘‘Auh ikvyN?``
‘‘Auh ievyN, ik jdoN KyqF ivc Psl pwk jFdI hY, koeI Pl PrUt lwgdY qy iqafr ho jFdy qF pMCI jfxI qoqy, icVIaF, kF vwZ-vwZ tuwk-tuwk bhuq nuksfn krdy ny. ZyrF dy Zyr PslF aqy Pl hyyTF suwt bykfr kr idMdy ny, nfs puwt idMdy ny. bs! AunHF ƒ zrfvf dyx leI afh zrnf huMdY. Bfv bs idKfvf hI huMdY.` afrtI iPÈl pMCI dUroN hI zrny ƒ KyqF dy ivc ivcfly KVHf dyK nyVy nhIN afAuNdy qy Psl nfs hoxoN bc jFdI ey. pihlF pihl iksfn KyqF ivc afh tIn ijhy KVkfAuNdy rihMdy sn. sfrf-sfrf idn qy sfrI-sfrI rfq ivcfry Qwk tuwt jFdy. hux vI ikqy ikqy tIn vjfAuNdy ny. bfkI ikvyN bxfAuxY? afpF rl ky huxy bxfvFgy.``
dsF ku imMtF ivc hI asIN KyqF ivckfr phuMc gey. cfry pfsy lihlhfAuNdIaF hrIaF-BrIaF pYlIaF ajIb sugMDI dy rhIaF sn. KyqF ivc phuMc kulivMdr ny ieDr-AuDr Jfikaf. prHy do ku cOVy zMzy ijhy pey sn, Auh cuwk ilafeI. lIrF ƒ joV jfV Aus tYst kIqf. iek JMzf iswDf Aus KyqF dy ivcfly ËmIn ivc gwizaf, dUjy ƒ AuWpr ivckfr ijhy AuproN QoVHI zMzy dI QF Cwz, ijvyN krfs df inÈfn huMdY rwK, mYƒ afiKaf. Auh lMbI lIr mYƒ pkVf qy Aus nfl, Aus ny Guwt ky bMnH idwqf qy dUjy kuJ cOVy kwpVy ƒ ivcoN morI ijhI kr zMzy dy AuqoN dI kwZ idwqf qy swcI muwcIN Auh ievyN lwgx lwgf ijvyN mnuwKI afkfr hovy.
kulivMdr hws ky bolI afpF CoitaF huMidaF guwzy nhIN sF bxfAuNdIaF, bws, ieh AuhI guwzy vFg df qF hoieaf. muV Aus iek hor kwpVf vI zMzy ivc pf Diraf, dyK! afh Jwgf bx igaf, lMbf sfrf. myrf hfsf inkl igaf. muV Aus kuJ lIrF hor krfs vflI jgHf `qy pwkIaF bMnHIaF qy kol peI iek iewt lY Auprly pfsy mfr-mfr ËmIn ivc zMzy ƒ hor pwkf kIqf. muV Auh Kyq ivc vI iek kwcy koTy vwl geI qy iek inwky sfeIË dI mtkI lY afeI. mYN dyiKaf mtkI dy iek pfsy icwty kfly pyNt nfl awKF, nk, kMn, ijhy bxy hoey sn. kulivMdr ny Auh mtkI ivckfrly zMzy dy AuWpr isry `qy mUDI mfr idwqI qy myry vwl JfkdI bolI- ‘‘lY dyK! iqafr ho igaf zrnf.`` mYN socIN peI AusI zrny dI kfrguËfrI bfry socx lwgI. hux dUroN dyiKaF Auh iblkul iek mnuwK lwg irhf sI. Auh BfvyN BulyKf pfAU sI pr ikMnf bcfa kr irhf sI. mYN iksfnF dy anpVH idmfg qoN aÈ-aÈ kr AuWTI.
zrnf bxf asIN Gr prqIaF. kulivMdr ny mF ƒ dwisaf ik vDIaf zrnf bx igaY. ipCly zrny vflI peI mtkI hI mUMh bxfAux dy kMm af geI. iPr Aus ny ikhf, ‘‘bIbI! ieh Èrn qF zrny ƒ dyK hYrfn hI rih geI.``
‘‘afho! ieMny ibcfrI ny kfhƒ dyiKaY kdI zrnf. ieh qF sfzy lokF ƒ hI loV pYNdI hY. aijhy rwPVF dI kI krIey ikrqI kfimaF ƒ afpxI imhnq df iDafn rwKxf pYNdY. nuksfn ho jfey qF rotI ikvyN cwlU.`` Auh myry vwl sMboiDq huMdI bolI ‘‘dyK puwq!! zrny df qF bs zr hI huMdY, bcfa rihMdY. KflI idKfvy nfl jy nuksfn hoxoN bc rhy qF hor kI.``
ieAuN keI kuJ nvF dyKidaF BflidaF ipMz ivc GuMmidaF iqMn mhIny ikvyN lMG gey pqf hI nf lwgf. mYN huiÈafrpur Gry prq afeI. myry nOkrI dy dOrfn hI myry ivafh dI gwl cwl rhI sI. kuJ hI mhIinaF mgroN mYƒ pwkI nOkrI cMzIgVH ivc iml geI. mYN cMzIgVH af geI. hux smwisaf sI ik mYN cMzIgVH iekwlI ikvyN rhF? ies df mF-ipE kol ieko hwl sI ik hux ijhVf vI TIk muMzf lwBy PtfPt ies dy hwQ pIly kro qF jo asIN surKrU hoeIey.
so muMzf lwB ipaf qy jldI myrf ivafh ho igaf. myry pqI srkfrI nOkrI ivc sn. smyN anusfr qnKfh TIk sI. ivafh df QoVHf smF hI suwK ÈFqI nfl lMiGaf. muV pqf lwgf myry pqI ƒ ÈUgr sI. bws muV hspqflF dy cwkr ÈurU ho gey. kdy afXurvYidk dvfeI, kdy hoimEpYiQk dvfeI qy kdy aYlopYiQk, kdy dysI qy kdy aYikAUprYÈr. so ievyN Bwj-nwT ivc hI iËMdgI ivcrn lwgI. ÈUgr dy nfl blwz prYÈr qy hfeI blwz prYÈr dy nfl hfrt dI mrË vI ÈurU ho geI. clo ijvyN ikvyN iËMdgI ivc ieh sB kuJ shfrdI rhI pr inwq idn myry pqI ds ku golIaF svyry KFdy, kuJ dupihry rotI mgroN qy kuJ iPr rfqIN golIaF lYNdy. dPqr vI jFdy, pr bfkI df sfrf Gr df Bfr myry isr sI. rfÈn pfxI ilafAuxf, sbËI BfjI ilafAuxI, Gr dy ibwl Brn jfxf, gYsF buwk krfxIaF, afey gey ƒ puwCxf qy nfl-nfl nOkrI vI. Qwk-Qwk jFdI sF mYN. pr ijvyN ieh qF myrI hoxI sI. sbr krnf pYxf sI. sihMdV ho geI sF. hux qF myry pqI ny lMbI CuwtI vI lY leI sI pr qF vI iËMdgI ieAuN hI clI jf rhI sI. Gr bYTy rihMdy, qfly-bUhy mfrn qoN bcfa sI, Gr ivc afey gey ƒ ibTf lYNdy, gwlF bfqF krdy.
aijhI Kljgx ivc mYN kulivMdr ƒ vI icwTI nf ilK skdI. Auh jdoN huiÈafrpur afAuNdI qF sfzy Gry myry mfipaF koloN myrf hfl-cfl puwC lYNdI. myrI nOkrI bfry qy myry pqI dI ishq bfry puwCdI rihMdI. myry bIjI jdoN mYƒ icwTI ilKdy qF dws idMdy ik kulivMdr afeI sI. jdoN kulivMdr ny afpxI nOkrI bfry zI[pI[afeI[ afiPs afAuxf huMdf qF cMzIgVH myry kol afAuNdI. Auh iËafdf myry pqI dI ishq bfry hI iPkrmMd rihMdI.
‘‘Èrn! kI pqf qyry pqI ƒ BfvyN ivafh qoN pihlF hI ÈUgr vgYrf hoeI hovy.``
‘‘ivMdr! iehdf kI Prk pYNdY, pihlF ik ipwCoN! mYN qF jo BogxY Bog rhI hF.`` qy ieAuN ieQy hI gwl muwk jFdI.
‘‘cwlo! ievyN hI shI. turdy, iPrdy rihx, awKF sfhmxy rihx-vfihgurU myhr kry.``
smF afpxI qory qurdf irhf. smF qF bVf blvfn huMdf hY nf. myry pqI kfPI kmËor ho gey sn. Kfxf-pIxf ijvyN bMd hI ho igaf sI. dvfeIaF AuvyN ijvyN jfrI sn. mYƒ kdI-kdI bVI Gbrfht huMdI. afAux vfly smyN bfry soc ky mYN kMb kMb jFdI. mYN iekwlI, suMn msfx pr aglI hI GVI rvF ho jFdI, pqI dy afhr-pfhr dvf dfrU ivc msq ho jFdI, sB Buwl jFdI. Kvry ies ivc hI cMigafeI hovy, Buwl Bulf ky hI guËfrf sI. pr hoxI ƒ kOx tfl sikaf hY, AuhI hoieaf ijs df BYa sI. zr sI. myry pqI ƒ hfrt atYk hoieaf, Jt pt hspqfl phuMcfieaf igaf. myrI BYx qy myry jIjy ny, jo cMzIgVH hI rihMdy sn, myrI bVI mdd kIqI. myry mfpy vI af gey sn. iPr AuQy hspqfl ivc hI dUjf atYk myry pqI ƒ hoieaf qy Auh bc nf sky. mYN suMn msuMn ho geI. myrI dunIaF AujV puwjV geI. ro-ro mYN PfvI ho geI, sfry kMmF qoN, sfrI Bwj nwT qoN ivhlI ho geI. pqI df sfrf afhr pfhr muwk igaf.
mYƒ hOslf idMdI myrI mF muV-muV afKdI: ‘‘Èrn! mYƒ dws! do sfl hoeI gy qUM jÌr jflinaF hux Aus ivc hY kY sf. mMjI nfl mMjI hoieaf hoieaf nf. sFiBaf igaf. sbr kr hux.``
‘‘mYN sbr ikvyN krF! myry leI qF smF ieQy hI ruk igaY.`` sfry afKdy, kI irÈqydfr qy kI imwqr bylI, ‘‘ies qrHF ZyrI ZfihaF qF nI gwl bxnI. Aus awgy qF koeI Ëor nhIN nf. bs AuQy hI muwk geI. crokxf ibmfr sI ivcfrf. miraF nfl miraf nhIN jFdf bs jiraf jFdf huMdf hY.``
‘‘crokxf ibmfr sI`` qF ies df mqlb[[[mYN suxdI qF qRfh-qRfh kr jFdI. Kvry ieh dunIaF ievyN hI clo clI df mylf ey, pr mn kuJ nhIN sI mnËUr krdf. ieh sB myry nfl hI ikAuN hoxf sI? kulivMdr myry kol keI cwkr lf geI sI qy Auh hr cwkr vyly mYƒ smJfAuNdI sI ik AuWT! bfkI iËMdgI qF kwtxI hY ik nhIN. Auh GVI muVI afpxI gwl krdI afKdI, ‘‘Èrn! myry vwl dyK! mYN vI qF kwt hI rhI hF-iewzy BYVy Ëmfny ivc guËr kr rhI hF.``
sfl ku pihlF hI kulivMdr dI dunIaF vI ievyN AujVI sI. Aus df pqI skUtr `qy af irhf sI ik aYksIzYNt ho igaf qy GVI pl ivc Auh AuWz puwz igaf. Auh mYƒ smJFdI afKdI ‘‘dyK! bolz bx! Ërf qUM kmËor peI nhIN ik lok nfjfieË Pfiedf AuTfAuxgy.``
mYN bONdilaF vFg Auhdy vl JfkdI. Auh iPr afKdI-‘‘mYƒ sfl ho igaY iehI kuJ Bogx BogidaF. mYN afpxy qjrby krky qYƒ smJf rhI hF. ipafr qF jxf Kxf jqf lFdY pr shI hmdrdI koeI krygf.``
mYN pihlF vI kulivMdr dIaF gwlF suxdI rhI sF qy hux vI suxIaF sn. mYN afpxI iek hor shylI suÈIl dIaF gwlF vI suxIaF sn qy Aus vwloN boilaf muhfvrf vI aKy, ‘‘rMzI rMzypf qF kwt lvy pr ieh muÈtMzy nhIN kwtx dyxgy.``
mYN kI krF? qy kI nf krF? mYƒ kuJ nhIN suJ-buJ irhf sI. ikMny idn guËr gey sn. myry leI koeI kuJ nI sI kr skdf. ivMdr GVI-muVI mYƒ smJfAuNdI sI, hOslf idMdI rihMdI sI. jy mYN guwsf krdI qF vI Auh vfr vfr mYƒ smJfAuNdI sI, ‘‘Èrn! AuWT! ihMmq kr! Bulf dy Auh ƒ. BulfieaF hI TIk rhygf. Auh qyrf kuJ nhIN sI lwgdf. do sfl ho gey sn ibmfr pey ƒ. qUM bQyrI syvf kIqI Aus dI.`` Aus myrf moZf PV JMjoiVaf aqy kihx lwgI, ‘‘mYƒ ds Auh qyrf kI sMvfrdf sI?``
ijAuN hI kulivMdr ny ieh Èbd boly mYN AuWbVvfhy AuWcI sfrI cIk peI qy pUry joÈ ivc bolI, ‘‘nhIN! ivMdr nhIN! sB sMvfrdf sI Auh. Auh qF zrnf sI. myry Gr df zrnf. afpy hI qF qUM mYƒ dwisaf sI ik byjfn zrnf vI mfx nhIN, sfry KyqF dI Auh rwKvflI krdY. sfry Kyq Aus dy afsry nO-br-nO rihMdy ny qy ds KF! ies jINdy jfgdy sfh lYx vfly zrny dI qUM gwl nIN krdI. myry Gr vwl kdy iksy awK nhIN sI kIqI-myry agly ipCly, PrybI JUTy sB lok ies zrny qoN zrdy sn.`` mYN muV AuWcI-AuWcI bhuq roeI sF. Aus dy mrn vfly idn qoN hI iËafdf. roNdI ny kulivMdr dy moZy `qy isr rwK ikhf sI, ‘‘ivMdr! nI ivMdr! Auh ‘zrnf` qF hY sI nf. mYN ikvyN BulfvF!``
- zf[ ÈrnjIq kOr


do ÊËlF – gurdrÈn ‘‘bfdl`` (vYnkUvr, kYnyzf)

cMn vrgy mwQy AuWqy GUrIaF ikEN?
nyVqf dI QF qy awjklH dUrIaF ikEN?
ikEN Ëubfn AuWqy hY imrcF df asr?
nfBIaF `coN muwkIaF ksqUrIaF ikEN?
jy nhIN sI iksmqF ivwc drj hIrF,
rFiJaF ny cfrIaF Ìyr bUrIaF ikEN?
jy nhIN sI hOsly df koÜ pfxI,
iÌr KuafeIaF luk lukf ky cUrIaF ikEN?
DOx nIvIN, hwQ joVy, mUMh ‘c hF jI,
imwiTaF ÈbdF ‘c ny mÊrUrIaF ikEN?
jd pqf hY ibn Éudf qoN kUV hY sB,
loVdy hF Ìyr vI mÈhURrIaF ikEN?
‘‘bfdlf``! qUM puwC ky dwsIN ÉUdf ƒ
myry hI krmF dy ivwc mjbUrIaF ikEN?
----
iekyrF hwsky qUM ijMd ƒ prcfa dvIN1
ibÈk rsqy `c ipwCoN Éfr hI ibKrfa dvIN.
nËr df syk jd ÈIÈy ‘c qyVF pf dvy,
rsIly lb Cuhf ky ËfilmF! sihlfa dvIN.
AuzIkF ivwc Aumrf bIq cwlI hY ijdHI,
hvfey! qUM hI Ausdf dr Ërf ÉVkfa dvIN.
ieh nyqr jfxgy bykfr qyry mrn ‘qy,
iksy dI nyrHI dunIaF soihxaF! ruÈnfa dvIN.
pvy jy swc df pwQr, qF rwKIN sFB ky,
imÜy jy JUT df sonf, Auƒ Tukrfa dvIN.
iKzfAuxf hor jy qYNƒ kueI imÜdf nhIN,
imrf idl lY jfh sjxf! Kyz ky prqfa dvIN.
jdoN vI jfipaf ‘‘bfdl`` kry pK-pfq ieh,
nËr dI mYÜ ƒ, zUMGf ikqy dÌnfa dvI.

gurdrÈn ‘‘bfdl``
(Ìon: 604–721–8843)
-----
ies hPqy - BuipMdrpRIq dIaF kivqfvF
ivcfr dI isgrt

Aus dy hoTF `c myry ivcfr dI isgrt sI
myry hoTF `c Aus dy ivcfr dI isgrt sI
pr sfzy kol
ies isgrt dy DUMeyN ƒ Cwzx leI
koeI vI Klfa nhIN sI
ies leI jdoN Aus ny
myry ivcfr dI isgrt bflI
qF sfrf DUMaF myry hI ichry `qy mfiraf
jdoN mYN Aus dy ivcfr dI isgrt bflI
qF sfrf DUMaF
afpxy aMdr hI pI ilaf
ieh soc
ik rfK df koeI ieiqhfs nhIN huMdf
mYN inrMqr Auhdy ivcfr dI isgrt df DUMaF
afpxy aMdr hI aMdr pI irhf
qy Auh myry ivcfr dI isgrt df DUMaF
myry ichry `qy mfr rhI
pr awj kuJ sI
Auhdy `c pwqy vrgI eynI ÈPkq sI
ik Auh ruwKF dIaF gwlF sux rhI sI
imwtI `qy afpxy Prkdy hoey buwlH rwK ky
yDrqI nfl Auhdf duK suK Prol rhI sI
awKF `c kudrq vrgI jfc sI
ik asmfn `qy ilKI nËm pVH rhI sI
vgdy pfxIaF `c kMn pf ky
ndI dIaF gwlF vI sux rhI sI
Auhdy `c drd vrgI eynI qfkq sI
ik bMdy qy Kudf ivckfr pul bx rhI sI
pYrF qoN Ërf ku pry Klo ky
afpxIaF pYVF nfl gwlF kr rhI sI
lgdY
kuJ vfk PkIr bx ky afey ny Auhdy dr `q
jF nËm dI koeI prI
aMbr qoN AuqrI hovygI huxy huxy
jF iPr iksy JIQ `coN
afpxy hI aMdr nf JfqI pY geI hovy
pr lgdY awj kuJ sI
srokfr

iksy bhuq vwzy srokfr krky
Auh mYƒ ipafr nhIN krdy
iqwKI dupihry mn dI bfrI `c Klo ky
myrf inwkf inwkf ieMqËfr nhIN krdy
Auh mYƒ ipafr krdy ny
ik mYN kdy kdfeIN akfrn hI
afpxI mF nfl ruwsI mfsI dy Gr jFdf hF
jo mYƒ afpxy duwKF dI cfdr `qy
kwiZaf mor idKfAuNdI hY
mYN ijs df iek iek KMB
idl dy pMinaF `c sFB lYNdf hF
jF afpxy qfey kol jf ky Auhdy hwQF `coN
zfktr dI ilKI hoeI mihMgI prcI PVH lYNdf hF
Auh myry ichry ƒ
afpxy kMbdy hoey hwQF `c lko lYNdy ny
qy afpxy puwqr dy isMGfsn `qy
mYƒ afpxIaF KVfvF rwKx leI kihMdy ny
jF bwicaF nfl afpxy bcpn dI qsvIr dyKdf hY
qsvIr `c bwcy mYƒ nMgf vyK ky bVf hwsdy ny
pr AunHF ƒ kI pqf
ikMnf qrs igaf hF Kud ƒ nMgf qwkx leI
Auh mYƒ ipafr krdy ny
ik duÈmx dy Gr jf ky
Auh dI qlvfr dI qfrIÌ qih idloN krdf hF
Auh iehdI qRyh `coN myry lhU dI pCfx krdf hY
mYN ÈbdF nfl iehdI Dfr ƒ bypCfx krdf hF
jF kdy
afpxy bfp ƒ AuhdI ipwT dI drd hox `qy
iek Cotf ijhf zirMk bxf ky idMdf hF
qy Auh inwky ijhy nÈy `c
afpxy iksy vwzy ËÉm df iËkr krdf hY
Auh mYƒ ipafr krdy ny
ik iksy guaFZI ƒ rfq brfqy
hspqfl lY jfx leI Kud aYNbUlYNs bxdf hF
XfrF dI mihÌl `c bYT ky ibnf vjHf bulblI
mfrdf hF

qkdIr dy awTvyN sqMB kol
iek arsf guËr igaf hY
qYƒ myry kol pUrI qrHF afieaF hoieaF
ipCly vyr jdoN qUM afieaf sI
CfqI `c kuJ kxk vrgf lihrfa irhf sI
qyry mn dy isrhfxy Qwly
mYN nMgy jÉmF dy kuJ dsqfvyË Cupf ky rwKy sn
myry KMBF qy qyry afkfÈ ivckfr
iek ibhbl pOx sI
qyrI soc dy pUrb `coN myrf sUrj cVHdf sI
qyrI soc dy pwCm `c ies dI lflI PYldI sI
myry duK nfloN tuwt ky
myrI KuÈI dy bfg `c
kuJ pwqy pnfh leI Tihry sn
myry hrÌF koloN nrfj ho ky
kuJ arQ qyrIaF nËmF vflI zfierI `c
af bYTy sn
myry qy myrI bulMd ‘mYYN` dy
ivckfrly KflI sQfn `qy
qUM bfdÈfh vFg bYTf sF
qyrI qkdIr dy awTvyN sqMB kol
myrI nËr df pihlf ipafdf
ibnF qlvfr qoN qyrI ipwT ipwCy KVHf sI
iPr qyrI isrjxf df ieh kyhf mukfm afieaf
ik qUM afpxy hoTF dy koixaF `qy rwKy hoey
myry ngmy ƒ Buwl igaf
ies ngmy `coN ajy vI qyrI isrjxf leI
bhuq sur iml skdy ny
ikAuNik qyrI iËMdgI dI
sB qoN vwzI rcnf myrf ngmf hY
iek arsf guËr igaf hY
qYƒ
afpxy ngmy dy drd kol
pUrI qrHF afieaF hoieaf
hrP hËUrI
jdoN ikqy koeI Xfd
grB bx ky Tihr jfey mwQy `c
iksmq df koeI qIr tuwt ky
KuB jfey bdn dy ies BwQy `c
jdoN KfmoÈI dI ikqfb ƒ koeI nf pVH sky
AudoN afpxy hrÌF dI hËUrI `c smfDI lfAuxf
jdoN ikqy Buwly ivsry jÉm
iPr sfh lYx lwg pYx
qy pIV dy dIvy ƒ rwKx leI
lwBy nf koeI drgfh
jdoN qpÈ qoN ienkfrI ho jfvy afpxI awg
AudoN afpxy hrÌF dI hËUrI `c smfDI lfAuxf
jdoN ikqy afpxI cuwp df ivsQfr nf imly
aMdrly Èor ƒ kihx leI
iksy bFsurI dI pnfh nf imly
jdoN Kud ƒ sËf dyx leI koeI gunfh nf imly
AudoN afpxy hrÌF dI hËUrI `c smfDI lfAuxf
jdoN koeI qlI nf imly
hikaF dI Psl bIjx leI
jdoN koeI glI nf imly
bdn dy pwQr isrjx leI
jdoN Kud hI lwkx bx
blxf pey duKF dI aMgITI `c
AudoN afpxy hrÌF dI hËUrI `c smfDI lfAuxf.
iewk swcI khfxI

iewk swcI khfxI
-dIpisLKf GosL dsqIdfr
srIr nMU cuMmVx vflI mnPI 20 izgrI qfpmfn vflI rfq sI,cfry pfsy brPL hI brPL sI, mYN aqy "aMkl" iewk dyr rfq dy pRogrfm qoN vfps GrIN prq rhy sF."aMkl" mYnUM afpxI gzI ivc Gr Cwzx jf rhy sn. asIN rsqy ivwc kfr ivc lgy ryzIE 'qy cwl rhy tfk sLoa nUM sux rhy sF.
mYN soc rhI sF ik afpxy pRogrfm nUM hor jfndfr aqy vDIaf ikvyN bxfieaf jf skdf hY. acfnk sfzI kfr rukI.asIN hfeIvy 401 'qy jf rhy sF. jd mYN ajy bfhr inkl hI rhI sF ik iek mjLbUq jkV vfly hwQ ny myrI bIxI nUM Gut ky pkV ilaf aqy mYnUM afpxy vl DUuhx dI koisLsL kIqI. mYN hYrfnI nfl Aupr vyiKaf aqy afpxy afp nUM ikhf ” aMkl qusIN vI?” Auh myry Kudf, iek hor ivBcfrI bMdf afpxy isLkfr dI Bfl ivc hY aqy rfq dy iek vjy ieklI aOrq df njLfiejL Pfiedf lYx dI koisLsL kr irhf hY?
icwty brPLIly aflyduafly ivc, roh aqy nPLrq nfl myrI grdx qoN hyTF vl psInf clxf sLurU ho igaf. myrf idmfg acfnk suMn ho igaf aqy myrf bdn iek mulfiem zOl vFg sVk nfl pYdl clx vfly rsqy AuWqy suMgV igaf. ijvyN hI mYN brP nfl lwgI qF myrI surq vfps af geI. aiqaMq hYrfnI nfl mYN Aus vl vyiKaf. kuJ dyr rfq bfhr rMg rlIaF mnfAux vfly bMdy sVk qy af jf rhy sn. iek puils pfrtI ijhVI AuWDroN jf rhI sI dUroN hI pwuCx lgI ik kI mfjrf hY. AuhnF nUM vyK ky Auh aMkl myrf vfsqf pfAux lgf ik mYN kuJ nf khF nhIN qF Auh Aus nUM ijhl aMdr zwk dyxgy.
afpxI hosL ivc afAux dI koisLsL krdI hoeI mYN AuWT KloqI aqy iek tYksI vfly nUM iesLfrf kIqf aqy tYksI lY ky Gr vl cl peI. myrf sfrf srIr aMdroN kMb irhf sI pr ieh ieqnf TMz nfl nhIN sI kMb irhf ijqnf iglfjLq aqy iGrxf nfl ik Auh afpxy kulIg nfl ieh sB kuJ krn dI jLurq ikvyN kr skdf sI ijs nfl Auh ipWCly Cy mhIinaF qoN kMm kr irhf sI. afpxI iemfrq kol puj ky mYN ilPt vl dOVI aqy afpxy kmry ivc puMhc ky hI sfh ilaf. mYnUM afpxI bFh df Auh ihwsf bhuq gMdf lgf ijQoN Aus mYnUM CUihaf sI aqy iesy qrF hI srIr dy hor pRBfivq ihwsy vI. mYN Aus Bwdy musLk qoN ipwCf CuzfAux leI dyr qIk sLfvr ilaf aqy afpxy afp nUM ies Bwdy sprsL dI musLk qoN injfq pfAux dI koisLsL kIqI ijs ny myry srIr nUM Gyr ilaf sI.
nINd mYQoN kohF dUr sI. mYN ibsqry AuWqy lytI hYrfn huMdI rhI ik iek iensfn nUM ikhVI cIjL hY ijhVI dirMdf bxf idMdI hY ik Auh iek kmjLor aOrq AuWqy iek cIqy vFg Jptdf hY?ik Auh ijs nUM qusIN dyr qoN jfxdy ho Auh quhfzI byvsI df njLfiejL Pfiedf lYx dI koisLsL ikvyN kr skdf hY? ikAuN? AuwPL ikAuM? aqy iPr sfiraF ivcoN isrPL myry nfl hI ieh ikAuN hoieaf? mYN iek sDfrx aOrq hF. kI ieh myry qy vfr krn vfly dI kfmvfsLnf hI sI ijs kfrn Auh ieqnf Gor inrdeI rvweIaf aLiqafr kr skdf hY? kI ieh ividaf dI Gft hY jF pirvfrk ipCokV ijhVI mrdF dIaF ajyhIaF byhUdgIaF nUM jnm idMdI hY. Aus sLrfb vI nhIN sI pIqI hoeI, qF vI[[[Auey rwbf!
sQfnk aiDkfrIaF nUM iek aOrq dy kMm krn vflI QF nUM, Aus dy sYr spfty qy jfx nUM jF sVkF AuWqy sPr krn nUM ikvyN surwiKawq bnfAux leI kI kdm cukxy cfhIdy hn? lYNigk sLosLx ikvy roikaf jf skdf hY?bhuq sfry pRsLn myry idmfg ivc AuWT Kloqy sn aqy myry ivcfrF ivc dOV rhy sn. kI iksy pfs iehnF df AuWqr hY?

rKyl (khfxI)-kuljIq mfn
kI Auh TIk sI, ijs ivwc idmfg nhIN sI qy isrP idl sI, Auh vI bylgfm[[[ . sLqrMj dI bsfq nhIN sI. sLfied AudoN Auho hI TIk sI, pr Auh TIk, vwzf hoky glq ikvyN ho igaf? kI Aus ivwc rwb dI mrjLI sLfml nhIN sI. rwb qF kdy vI qmfsLbIn nhIN huMdf.
kotlf CpfkI jLuMmy rfq afeI hY, ijhVf ipwCy muVky vyKy AuhdI sLfmq afeI hY. sLfmq hI qy cfhIdI sI Aus Aumr ivc. kfsL ieh sLfmq imwTI hI rihMdI, iehdy ivwc smyN df jLihr nf rldf. swc jo jLihr bx igaf. jLihr jo swc ho inbiVaf. cuMnI df lpyitaf korVf ipwT nUM inwG dyNdf sI. inwG jo hfry hoey dI ipwT sihlfAuNdf sI. svYmfx df glf nhIN Guwtdf sI. korVf hwQ afieaf nhIN qy qusIN mnmrjLI df dusLmx cuixaf nhIN. iesqoN bfd Auh qy bflf[[[ . bs Bjo BjLfeI qy awj Auho bflf vfps af rhI sI. bfrF sflF bfd[[[ . Ausy DrqI nUM nmskfr krn ijhdy qy asIN kdy koeI korVf riKaf sI. sFJf [[[ iewk dUjy dI ipwT sykx leI.
“vIrf qUM hmysLF korVf bflf ipwCy hI ikAuN rKdf hYN?” pMmI dI ies gwl ny awj Pyr isr cuwk ilaf sI. dIp dy mn dy ikMny hI buwJy dIp iPr jg AuWTy.
mMn-mIrf dI bMsrI dIaF ikMnIaF hI DunF ny avfjL idwqI, ‘myry pRB jI[[[ qusIN sdf hI mhfn ho. myry qy myhr kro. mfsI jI dIaF bMd-awKF KuwlH ky Pyr bMd ho geIaF ijvyN sfrI kfienfq dI rUh AunHF awKF dy ipwCy clI geI hovy.
bMsrI dIaF surF kdy vI iewkimwk nhIN sn. “dIpI hux ikhVI AuNgl cuwkF?” ijvyN bflf ny awj Pyr bMsrI ivwc PUk mfrky puwiCaf hovy. “mYnUM kI pqf qyry idl ivwc kI hY, ikhVI DMun kZxf cfhuMdI hYN? mYN qF qYnUM jn gn mn isKfieaf sI, awgy qF mYnUM vI nhIN afAuNdf.”
“jfh vy qYnUM qF kuwJ vI nhIN afAuNdf. buwDU iksy QF df.” bflf ny TyNgf idKfieaf qy golL buwlH krky jIB kwZI.
dIp dIaF bMd awKF islIaF ho geIaF. awKF nUM, iJMmxIaF nUM ijvyN QoVy icr leI jIx dI AumId ho geI hovy. awj Auh af rhI sI, virHaF bfd, iewk Xuwg dy bfd, iewk Aupfsnf dI smfpqI qoN bfd qy awj qoN bfd AusdIaF durgqIaF Kqm[[[ . sMjm dy tuwtdy kwc hux hor duKI nhIN krngy. mYnyjr dy mUMh qy mfrFgf vocrF df Qwbf, sflI do tky dI nOkrI.[[[ ‘hy vfihgurU mYnUM cYn idAu[[[ .
pRBdIp dy hwQ juVy, awKF islIaF hoeIaF qy gwzI ivwc af rhI TMzI hvf ny Auhdy aQrUaF df iKlfrf pf idwqf. Ausdy kosy awQrUaF dy sprsL ny AuhnUM iKaflF ivcoN kwiZaf. Auhny awKF KolH ky aflf duaflf dyiKaf. bfkI qF sfry susqf rhy sn pr Auhdf bfpU aKLbfr nIvIN krky Auhdy vwl dyK irhf sI. dovF dIaF awKF imlIaF qF bfpU ny aKLbfr Pyr AuqFh cuwk leI qy prdf kr ilaf. dIp iKVkI ivcoN bfhr dyKx lwg ipaf. jjLbfqI durgqI ny AuhnUM sLrimMdf kIqf. ies jokF vrgI vihsLq ny AuhnUM mrd nhIN rihMx idqf sI nhIN qy koeI vI afpxy juafn puwq nUM bFdr nhIN kihMdf. hux qy ijvyN AuhnUM afdq hI pY geI hovy. hr vfr Auh ies sLrimMdgI nUM bflf nfl joV idMdf sI. dyK lY, Pwkr hux bFdr vI bx igaf qyrI Kfqr[[[ ijvyN bflf Auhdy aMg-sMg hovy.
‘ieh myry vwl Eprf Eprf ijhf ikAuN dyKdI hY? [[[ bflf ieh mYN hF[[[ qyrf dIp[[[ qYnUM Xfd nhIN?[[[ kI qYnUM kuwJ vI Xfd nhIN[[[ afpF iekwTy Kyzdy sI[[[ Buwl igaf sfrf kuwJ[[[ .’
“Auey af atYcI cuwk ky ryhVI qy rwK[[[ ikwDr bUQf cuwikaf qUM?” Auhdy bfpU nUM Auhdf bflf nUM ieMJ GUrnf cMgf nhIN lwg irhf sI sLfied. Auh byhd sLrimMdf hoieaf. Auh vfikaf hI byvkUPF vFg ibtr ibtr bflf vl JfkI jFdf sI. Auhny atYcIaF vwl ingHf mfrI. swq atYcI sn BlvfnF vrgy. sfry hI afPry hoey ijvyN iehnF ivwc hr iewk dI psMd bMd peI hovy. Auhny atYcI ryhVI qy itkfAuNxy sLurU kr idwqy. vyhlf hoky Auh mfsI mfsV vwl hoieaf. Auh sLurU qoN hI hrI isMG qy AuhdI GrvflI nUM mfsI mfsV kihMdf sI. “siq sRI akfl jI.” dIp ny dovF nUM sMboiDq huMidaF ikhf.
“Auh bwly beI bwly, Auh byaMq ieh qyrf dIpf hI hY nf? bVf juafn inkilaf beI qyrf pwTf.” hrI isMG ny Auhdy bfp nUM ikhf qy nfl hI dIpy dI ipwT QpQpfeI. AuhnUM Auhdf ipwT QpQpfAuNxf cMgf nf lwgf. Auh cfhuMdf sI ik Auh AuhnUM klfvy ivwc lYky Auhdy isr qy hwQ Pyrdf qy cMgI ijMLdgI dI asLIrvfd dyNdf.
“cwl beI dIpy ryhV lY ryVI, ieQy dy kuwlI qF bhuq cFmHly huMdy ny pUrI iCwl lfhuMdy hn, bfhroN afey dI.” Auhdy bfp ny vkqoN pihlF hI AuWDVnf sLurU kr idwqf.
rylvy stysLn qy phuMcky vI byaMq isMG ny kulIaF vflf kMm afp hI krnf cfihaf pr hrI isMG ny vrjL idwqf. byaMq isMG nUM lwgf ijvyN AuhnF df kuwJ Kuws irhf hovy. do kulIaF ny sfrf smfn sMBfl ilaf. plytPfrm nMbr swq qy jfky dovyN twbr vwK ho gey. sLqfbdI dy Pst klfs zwby ivwc bflf, Auhdy mMmI-zYzI qy bflf dI kuVI nfjo bYT gey. dIp qy Ausdf twbr sYkMz klfs zwby ivwc afky bYT gey. byaMq isMG iPkrIN lwQf hoieaf sI. Auhdy hwQ pwly kuwJ nhIN pY irhf sI. Auh qy aYsy mrfsIpuxy df kfiel hI nhIN sI. afAu jI[[[ bYTo jI[[[ qusIN arfm kro jI[[[ asIN jo hF jI. mYN Bwjky ilafAuNnf itktF.
ieho byaMq isMG kYnyzf jfx qoN pihlF Auhdf jotIdfr sI, Auhdf ijgrI Xfr sI. pr awj ieh ikho ijhf Pfslf pY igaf hY AunHF dovF ivc. Ausny KodI hY KfeI jF ieh KfeI hrI isMG kYnyzf qoN lYky afieaf hY. grjLF dI gwl hY vrnf mYN qF sfrI Aumr iksy koloN aOKI gwl nhIN aKvfeI. mYnUM loV vI kI sI. byaMq isMG ny ijvyN afpxy afp nUM ikhf hovy.
“mYN Bwj ky itktF lY afvF.” hrI isMG ny kfhl kridaF kdm puwitaf.
“byaMq pYsy qy lYNdf jf.” hrI isMG ny byaMq nUM ipCoN avfjL mfrI.
“nhIN jI pYsy afpxy koeI vMzy hoey af.” byaMq isMG ny iCwQf pYNidaF ikhf.
“Eey nhIN Pyr vI smJ krIdI hY. eynF QoVf qusIN aYnI dUroN lYx afey ho, aYnf qF koeI skf vI nhIN krdf.” byaMq isMG ieho qF sunxf cfhuMdf sI ik aYnf qF koeI skf vI nhIN krdf. Auhny hwQ vDfky pYsy PV ley qy qurn lwgy nUM Pyr hrI isMG ny avfjL mfr ky ikhf, “ieMJ krIN, sfzIaF cfr itktF PLst klfs dIaF leIN. qYnUM qy pqf inafxf nfl hY qy bflf vI. AuNJ vI aYnf lMmf sPLr bMdy nUM mDol ijhf hI idMdf.” byaMq isMG itktF lYx clf igaf. AuhnUM lwgf ijvyN Auh iewk dosq nhIN blik iewk nOkr hovy qy afpxy srdfrF df kMm kr irhf hovy. ieh koeI dosqI vflI gwl qF nhIN. hrI isMG ieh vI qy kih skdf sI ik sfrIaF itktF Pst klfs dIaF lY.
‘mYN vI kI CotIaF gwlF dIaF kMnIaF PV ky bYT jFdf hF. hrI isMG TIk hI qF kihMdf sI. Auh Qwky sn qy sfry cOxy ny Pst klfs `c bih ky kI krnf sI.’ Auh bycYnI ijhI nfl gwzI ivwc sIt nfl Zoa lfky bYT igaf. socx lwgf, dIp df kI bxUM. iewQy qF ivcfrf iPt bYTdf nhIN dIhdf. aYm[ ey[ krky vyhlf quiraf iPrdf. ieh klrkI vI lMgy zMg dI. nf koeI kMm nf kfjL. muMzy awgy hI hwQF qy leI iPrdy hn. aYvyN nf ikqy jfh jFdI ho jfey. clo hrI isMG nUM kihky vyKidaF. sfzI vI sLfied suxI jfey.
‘bfrF sfl bfd afieaf sI, hrI isMG ieMzIaf. byaMq isMG ny ihsfb lfAuNidaF soicaf. dIpf AudoN aTfrF sfl df sI. ienHF sfry sflF ivwc ikMnf ku Xfd kIqf iehny. pihlF pihl afeIaF iewk do icwTIaF. mYN qy suixaf AunHF mulkF ivwc lokIN KusLk bhuq hn, isrP afpxf socdy hn, ipafr muwhbq nF dI koeI cIjL hI nhIN. hux iewQy vI ikhVf Gwt hY. sB pfsy afpo DfpI peI hoeI hY. mYN afpxy vwl hI dyKF kI mYN nhIN cfhuMdf myry dIpy nUM hrI isMG bfhr swd ley? kI myry ivwc loB nhIN? ieh qF hr jgHf hI hY ikqy Gwt ikqy vwD. hrI isMG vI qF afKr iensfn hI hY. hF iensfn[[[ mqlbI hY mqlbI, hux mqlb hY qy byaMq cyqy af igaf. dIp ids ipaf afpxI kuVI leI[[[ .’
‘myry ivwc koeI loB nhIN. byaMq isMG ny pfsf prq ky KbI lwq qoN swjI lfhky lwqF QoVHf awgy srkf leIaF. mYN qF sgoN cfhunf, clo iPr vI afpxf Xfr hY iehdI kuVI ivcfrI vs jfey. bflf nUM imlxf ikqy dIp vrgf muMzf? sohxf sunwKf, vyiKaf priKaf, Gr df jIa, bcpn df sfQI[[[ inrf hIrf. bflf qlfkI, iewk bwcy dI mF[[[ lokIN sO nuwks kwZxgy. clo jy koeI kYnyzf dy lflc nUM rfjLI vI ho igaf. nyh jfxIey AuWQy jfky stYNp lvf ky Cwz dyvy. iksy dy idl df kI pqf? pr afpxf dIp qF Gr df jIa hY. krUM mYN hrI nfl ivcfr-vtFdrf. ijvyN bflf iqvyN dIp. bflf myrI DIaF vrgI hY. hwQIN iKzfeI. dovF nUM iekwiTaF KqfeIaF lYky dyNdf huMdf sI. jy dIp ny koeI AuSnI iewkI kIqI bflf DI nfl, sO juwqIaF mfrUM iehdy isr ivwc. Auh qy idn hI hor sn byaMq isMhF, AuhnF ikqy vfps afAuNxf.’
“vy byaMq, iKVkI qF bMd krdy mYnUM qF TMz lgdI af ikvyN Tfr afAuNdI hY bfhroN.” bcnI ny byaMq dI ijvyN lVI qoV idwqI hovy. byaMq ny dovF hwQF nfl dovyN kuMZIaF nUM dbky iKVkI bMd kr idwqI. iewk dm ijvyN rfhq imlI hovy. byaMq ny vI arfm ijhf mihsUs kIqf. iewk skUn ijhf dyx vflf inwG. KuwlI iKVkI arfm ivwc iewk rukfvt hI sI. Auh socx lwgf ieh iKVkI KolHI iknHy sI? jy KuwlHI sI qF AuhnUM pqf ikAuN nf lwgf. bMd iKVkI df aihsfs byaMq nUM skUn dyx lwgf. Auh awj svyry vI iKiJaf sI. gurduafry dy kmry ivwc iqafr huMdf. dIp ny AusnUM puwTIaF jrfbF dy idwqIaF sn, “Eey bFdrf qYnUM kdoN akl afAU.” byaMq nUM lwgf ijvyN ieh gwl kihx lwigaF vI svyry koeI iKVkI KuwlHI sI. Aus KuwlHI iKVkI dy afr pfr vI dIp hI PYilaf hoieaf sI. sfrI Aumr lMGf idwqI mfstrI kridaF pr kdy iksy dI eIn mMn ky afpxy svY-mfx nUM dfa qy nhIN lfieaf sI. pr byaMq isMhF aOlfd leI qF sO pfpV vylxy pYNdy hn.
dIp svyry vI cuwp irhf sI. AuhdI cuwp byaMq nUM hux inwG dyx lwgI. ‘ikMnF isafxf qy syhMdV ho igaf myrf dIpf. sB kuwJ brdfsLq kr jFdf hY. ijvyN igwlI ryq afpxy AuWqy mxF mUMhIN pfxI cuwkI iPrdI hY, ibnHF ipafs dy. kI ieh vfikaf hI KusL rhygf bflf nfl? mYnUM qy koeI Prk nhIN pr bbU kdy kdy jLrUr bulH tyrdI hY. afKr mF ju hoeI.
Auhny afp dIp nUM puwCky mYnUM disaf sI, ‘jI Auh qy sgoN KusL hY. kihMdf kI pqf AuhdI kI mjLbUrI sI, ikqy hor ivafh ho igaf vrnf Auh qy bxI hI myry leI hY. mYN ikhf, cwl sLYqfn iksy QF df. mYN qy jI vylxf cuwk ky ajy Aulfiraf hI sI dIp hsdf hsdf cONky qoN bfhr ho igaf.”
gwzI hOlI ho rhI sI, lgdf sI koeI stysLn af irhf hY. byaMq ny dIpy nUM ikhf, “jf Eey gwzI ruky qy mfsI mfsV nUM puwCky af koeI cIjL qy nhIN cfhIdI.”
“qusIN afp jfE jI. muMzy nUM vyKky Auh kI socxgy?” byaMq nUM smyN dI njLfkq smJfAuNidaF bbU ny ikhf.
“lY AunHF kI socxf, afKr gey qF iewQoN hI hn. AuWQy jfky koeI gory qy nhIN bx gey.” byaMq ny PrfKidlI nfl ikhf.
“qusIN vI hwd krdy ho, ikqy huMdf afpxy iewDr? kI hoieaf jy hrI isMG hY, hY qF ajy kwcf irsLqf. muMzf cMgf lgU jFdf?”
“Eey qUM vI hwd krdIN hYN iehdy ivwc kwcy pwky dI kI gwl hY?” byaMq ny muskrf ky ikhf. AusnUM bbU dI gwl mn lwg geI sI, “cMgf cMgf, mYN hI jfnF.”
gwzI rukI. aMbflf CfAuxI sI. byaMq isMG ny AuWqrky hrI isMG dy zwby vwl ruwK kIqf. ikAUb kMpfrtmYNt ivwc iewk sIt qy bflf GUk suqI peI sI. hrI isMG sIt qy bYTf bfhr dyK irhf sI. bflf dI mMmI qy nfjo vI AUNG rhIaF sn. byaMq ny poly pYrIN lMGky puwiCaf, “ikAuN hrI isMG kuwJ cfhIdf qF nhIN, mYN Bwj ky ilaf dyNdf hF?”
“nhIN, nhIN gwzI ivwc sB kuwJ imldf hY. Kf pIky insicMq hF. bflf qF sON geI asIN sONx dI iqafrI ivwc hF. mYgjLIn aKbfrF ivcy iml geIaF hn. qUM iPkr nf kr, asIN TIk Tfk hF.”
“cMgf Pyr , mYN ikhf aYNvy iksy cIjL dI loV hI nf hovy, bfhroN afieaF df kI pqf, sO loVF sO QoVF. cMgf mYN cldF iPr.” byaMq hlkf ijhf hoky zwby `coN AuWqr afieaf. Auh socx lwgf sfrI Aumr AunHy lMGf idwqI nOkrI krdy ny kdy iksy dI eIn nhIN mMnI. ieh sflf aOlfd df moh vI kI kuwJ krfeI jFdf mYQoN. hrI isMG hux Auh nhIN irhf. XfrI XUrI vflI qF koeI gwl lgdI nhIN. bMdf jLrf inwG nfl imly, inwG nfl boly. Gto Gt mYnUM bYTx leI qF afKdf. awvl qF sPr hI asIN iekwTy krdy. iehdf kI mqlb hoieaf aKy sfzIaF itktF Pst klfs dIaF leIN. byaMq ruikaf, AuhnUM cyqf hI Bul igaf sI itktF df bkfieaf vfps krn df. pYNhT rupey AuhdI kmIjL dI bfhrlI jyb ivwc rVkx lwgy. Auhny ruipaF df Bfr afpxI CfqI qy mihsUs kIqf. AuhnUM lwgf ijvyN AuhdI CfqI qy koeI hlkf ijhf drd sLurU ho igaf hovy. Aus cfihaf ipwCy muVky Auh rupeIey vfps kr afvy, pr gwzI qur peI sI. ieqny nUM Auhdf afpxf zbf Auhdy sfhmxy af igaf qy Auh puqly vFg Aus ivwc cVH igaf. socx lwgf mYnUM kfhlI nhIN krnI cfhIdI. sbr qoN kMm lYxf cfhIdf hY. afKr dIpy dI ijLMdgI df suafl hY. lokIN qF brUhF puwtx qwk jFdy hn. hy swcy pfqsLfh buwZy vfry qUM mYnUM ikhVy kuwqy-kMm `c pf idqY.
Auh afpxI sIt qy afky bYT igaf. Auhny cor awKF nfl dIpy vwl vyiKaf. Auh Auhdy vwl hI vyK irhf sI ijvyN puwC irhf sI, ikwdF rhI, koeI gwl bxI, koeI gwl hoeI. byaMq ny hlkf ijhf muskrf ky iKVkI rfhIN bfhr vyKxf sLurU kr idqf. dIp ny afpxf iDafn mYgjLIn vwl kr ilaf. byaMq isMG nUM cYn nhIN af irhf sI. AuhnUM lwgf ijvyN sfhmxy bYTy dIpy qy Auhdy ivwc koeI cIjL qx geI hovy. iewk Guwtx ijhI, iewk bycYn ijhI hvf Klfa ivwc afpxI KVoq nfl psr geI. ijvyN sB kuwJ jMimaf hovy, Aus jMmy df pMGrf AuzIikaf jf irhf sI pr ieh AuzIk krn vflf kOx sI? hrI isMG ny bMd iKVkI Pyr KolH idwqI. bfhr df mOsm hux kfPI TIk sI. svyr vflI Tfr ikqy ipwCy rih geI sI. Auhny bycYnI dUr krn df rfh liBaf qy dIpy nUM ikhf, “mYN jLrf lwk iswDf kr lvF.” eynF kihky Auh plfkI mfrky AuWprlI brQ qy cVH igaf. lMmf pY igaf qy awKF qy ark rwKky pey nUM ieMJ lwgf ijvyN dIpy nUM iksy mMJDfr ivwc Cwzky afp Bwj afieaf hovy.
ipCly mhIny dI awT qrIk nUM icwTI afeI sI hrI dI. asIN af rhy hF, sfrf pirvfr. iliKaf sI bflf df iewQy kIqf ivafh kfmXfb nhIN hoieaf. Auhdf ivafh krnf hY aYDr ieMzIaf ivwc, awgy kYnyzf ivafh krky pCqf rhy hF. AuhdI swq sfl dI guwzI hY nfjo. sfzy Gr df ijMdf KolH ky AusdI sPfeI krvf dyxf. rsoeI df jLrUrI smfn KrId ky rKvf dyxf. hor dIpy df kI hfl hY? Ausdf ivafh ivhUa kIqf hY jF nhIN qy bfkI icwTI awj dy hflfqF qy mOsm nfl BrI hoeI sI. Ausny icwTI bfr bfr pVHI qy ilKIaF gwlF dy mqlb kwZx lwgf. Auhny ieh ikAuN iliKaf, Auhny Auh ikAuN iliKaf. iehdf kI mqlb, Auhdf kI mqlb. Auhny dIpy df ikAuN puwiCaf. ikqy Auh bflf bfry dIpy df sfk qy nhIN soc rhy? iewQy afky AuhdI soc pwQlf mfr ky bYT geI.
hF, hF ieho mqlb hY. Auhdf pey pey df sfh qyjL ho igaf. bflf Auhdf swq sfl df inafxf, nhIN[[[ nhIN[[[ pr dyK lY iewQy vI kI kI Dwky nhIN KfDy ivcfry dIpy ny. aYm[ ey[ krky isnmy dIaF itktF vycdf iPrdf, ieh koeI ijLMdgI hY, awgoN vI iehny ikhVf aPsr bx jfxf. cuwp krky dV vwt qy hF krdy. Aus idl nfl PYslf kr ilaf. clo TIk hY jo vfihgurU nUM mnjLUr. jdoN dIpy ny vI hF kr idwqI qF byaMq dy isroN sfrf Bfr lih igaf. icwTI ivwc iswDI gwl qy koeI ilKI nhIN sI irsLqy bfry. ivMgy tyZy ZMg nfl hI gwl kIqI sI qy Auhny vI aiswDf ijhf ilK idwqf. quhfzI icwTI iml geI hY. sB TIk Tfk ho jfAU. asIN quhfnUM sqfeI qrIk nUM idlI eyarport qoN lY afvFgy. qusIN koeI iPkr nf krnf. byaMq isMG ny pfsf vwtky mUMh aMdr vwl kr ilaf.
dIpy ny bfp dI ipwT vyKI. Auh cfhuMdf sI, AuhnUM pqf lwgy ik kI gwl hoeI. bfpU KusL ijhf lgdf hY. eyarport qy bflf dIaF awKF ivwc Auh cmk nhIN sI ijsdI AusnUM qlfsL sI. Auhdy pwly inrfsLf hI peI sI. sPLr dI Qkfvt Aus KumfrI nUM Zk nhIN skdI sI ijsdI qlfsL ivwc dIpy df mn Btkdf sI. swKxIaF awKF nfl bflf dIaF anjfx prqF ny kuwJ lukoieaf hoieaf sI. ies gMZ df Kulxf bhuq jLrUrI sI. ies guwQI nUM sulJfAuNx leI Ausny afpxy bfp dI ipwT vl dubfrf qikaf, ijvyN ipwT qy hI kuwJ Aukiraf hovy. sLfied bflf dI anjfxI iKwc ny kuwJ hrP hvf ivwc ilKy hox qy AuhnF hrPF df sfieaf bfpU dI ipwT qy Aukiraf hovy. dIpy ny isr mfiraf. sLwk kIqf afpxy afp qy. Auh afp hI nhIN jo afpxy afp nUM smJdf hY. ieh ipafr df jnUMn nhIN, koeI rwbI sunyhf vI nhIN blik ijLMdgI df iewk Aupfa hY. BYVI ijLMdgI qoN bcx df iewk sfDn hY, ijs nfl kudrqI myrf bcpn vI juiVaf hoieaf hY. ieh qF iewk sfdf ijhf jmHF joV hY. dIpy ny sIt qoN AuWTky lwqF KolHIaF. gwzI dy drvfjLy ivwc afky KVHf ho igaf. bflf dy zwby vloN afey iewk Prfty nfl AuhdI awK ivwc kuwJ pY igaf. Auhny awKF mlIaF. pfxI dy iCwty awKF qy mfry. Auh afpxI sIt qy afky bYT igaf.
bfrF sfl bIq gey. AuhnUM lwgf ijvyN ieh bfrF sfl ijLMdgI ivcoN Kfrj ho gey hox qy idn nfl idn juV gey hox. ienHF bfrF sflF df AuhnUM Borf aPsos nf hovy jy idn nfl idn juVky Ausdf bIiqaf sfkfr ho jfey. iewkI meI nUM bflf geI sI qy jy awj bfeI meI hovy qF AuhnUM rwb qy koeI iglf nf rih jfvy. iehnF bfrF sflF ivwc dPn sI vI kI isvfey ijlHx dy. Auhdy Brf dI mOq, pulIs dI dgV dgV, bfpU dI dfhVI nUM ispfhI df hwQ pfAuxf. ieh sfrf kuwJ igwlI imwtI qy AuWkrIaF kuwJ lIkF sn ijnHF nUM bflf ny afpxI qlI nfl myt dyxf sI. Auhdy hwQ AuWTy rwb df nfm lYx leI jF afpxIaF awKF qy mrhm rwKx leI. kI ieh swc nhIN, asIN AunHF icr Auh kuwJ nhIN jfxdy ijMnF icr asIN Auh kuwJ gvf nf leIey. ienHF guafcIaF cIco cIc gnyrIaF nUM lwBx leI dIpf bycYn sI.
pihlI vfr bflf muskrfeI, dIpy vwl vyKky. kulI atYcIaF nUM bfhr kwZ rhy sn, jd dIpy ny bflf df hYNz bYg cuwk ilaf. bflf muskrf peI. dIpy dI ijLMdgI rusLnf geI. Qwky hoey pYr srUry gey. lukIaF gnyrIaF dI toh iml geI dIpy nUM.
‘mYN vI bws[[[ .’ qy dIpy ny dubfrf bflf vwl vyiKaf. bflf Pyr muskrf peI. ijLMdgI dy awDiKVy PulF ny sUrj vwl mUMh kr ilaf. awDiKVy PulF ny aMgVfeI lYx qoN pihlF nmskfr kIqI, aYsf hI nmskfr dIpy dIaF awKF ivwc qYrn lwgf. iehnF qYrdy PulF dI KusLbo bflf qk phuMcfx leI dIpy dI PulvfVI ivcly prfg ny afpxy sUrj vwl vyiKaf. sUrj dIaF ikrnF ny PuwlF nUM cuMm ilaf. dIpf insicMq sI.
“hrI isMG beI ieh quhfzy bkfieaf rupey, gzI dIaf itktF vfly qy tYksIaF dy BfVy df bkfieaf.” byaMq ny nwby rupey jyb ivcoN kwZky hrI isMG vl kIqy.
“Auey Cwz Xfr qUM kI bfxIaF vFg ihsfbI bx igaf. qyry qy myry pYsy koeI vMzy af.” hrI isMG ny byaMq dy hwQoN PVky pYsy AuhdI kmIjL dI aglI jyb ivwc quMnidaF ikhf.
vrFzy `c ibsqry ivCfAuNidaF dIpy ny cfdr KolH ky bflf nUM avfjL mfrI, “af jLrf PVIN cfdr ieDroN.” cfdr dIaF do kMnIaF bflf ny PV leIaF qy do dIpy ny.
“cwl ivCf vI [[[ krdf kI hYN?” awj iPr bflf ny ikhf. lwgBg pMdrF sfl pihlF vI ieh CotI ijhI gwl bflf ny khI sI. dIpy ny cfdr mMjy dy nfl lfky ikhf, “bflf qYnUM Xfd[[[ .”
“hF hF mYnUM Xfd hY sB Xfd hY. qUM kI smJdYN mYN buwDU hF?”
“qYnUM ieh vI Xfd hY afpF Cwq dI nukry, Qwly peI ryq cVHfeI sI. qUM khI nfl bfltf BrdI sI. qyrI cuMnI lwk nfl bMnHI hoeI sI. mYN bfltf isr qy rwKky bfhrly pfisAuN lfeI lkV dI pOVI rfhIN Cwq qy cVHdf sI. solF sfl df gBrU mjLdUr hfr irhf sI.”
“vy qUM qy kdy vI nhIN ijwiqaf. qyrI ikhVI gwl krnI hY.” bflf ny hwsky ikhf.
“hF mYN qy kdy vI nhIN ijwiqaf. mYnUM qyrIaF sfrIaF ijwqF Xfd hn. sUrj dIaF ikrnF ny qyrf mUMh sUhf rwqf kr idwqf sI. ieMJ lgdf sI rwq huxy cox lwg pvygI pr qyrI muskrfht ny Aus rwq nUM bMnH ky riKaf hoieaf sI.” bflf iewk twk dIpy vwl vyKx lgI, vwKI qy hwQ rKky bolI, “Pyr”
“Pyr kI Auh rwq kdy vI nf isMmIN. hOlI hOlI Auh grmfiesL Kqm huMdI geI. ryq df Zyr QwilAuN DrqI qoN Gtdf igaf qy Cwq qy vDdf igaf. Pyr Auh ryq Cwq qy hI itwk geI. rwq dI Auh grmfiesL Qwly hI Qwly AuWqrdI geI, jdoN DrqI ny vI vyhl nf idqI qy Auh asmfnI AuWz geI.”
vy qUM qy swcIN ies DrqI df nhIN lgdf. ajy qwk Auh ryq qyry idmfg qy ivCI hoeI hY?” bflf ny isrhfxf Cwzky dIpy dy bhuq kol afky ikhf. “vy qUM mYnUM AudoN ikAuN nhIN dwisaf.”
“ijq hfr dIaF gwlF dwsIaF QoVo jFdIaF. nfly myry afKy lwg qUM ikhVf kYnyzf Cwz dyxf sI.”
“dIipaf kYnyzf BfvyN nf CzdI. iewk vfr hfr qy jFdI, vYrIaf kdy qUM vI qF ijwq jfdoN. dIp qUM qy scIN Auho hYN ijnHUM mYN kdy kdy Xfd krdI sF. jdoN qyrI Xfd afAuNdI sI myrf mn bhuq Kusdf sI. qUM sLfied myry vXUd dy afr pfr vgx vflf purf hYN. vy Auh swc hI kihMdI sI mr jfxI lUsI.”
“kI kihMdI sI qyrI gorI lUsI?” dIpy ny AuWqsukqf BrI muskrfht nfl puwiCaf.
“kihMdI af iksy nUM Kqm krnf hovy nf qF iewk imMt lgdf ibwCU bxky lV jfvo jF ibwCU smJky msl idE. iksy nUM psMd krnf hovy qF GMtf ku lgdY qy jy iksy nUM ipafr krnf hovy qF iewk idn kfPI hY pr jy iksy nUM Buwlxf hovy qF iewk ijLMdgI vI Gwt hY.”
“bflf jy qUM BuwlI nhIN qF smJ lY mYN jINidaF ivwc hF. cl cwlIey aMdr. bIjI ny rotI pfeI hoxI ey.” jd Auh qurn lwgy qF bflf ny dIpy df hwQ PV ilaf. dIpf ruk igaf. nfjo vI ruk geI. bflf ny dIpy vwl vyiKaf ijvyN Auhdf Guwt Brnf hovy qy Pyr nfjo vwl vyKky dIpy df hwQ Cwz idqf. Auh aMdr cly gey.
“byaMq, beI kl quhfzI rotI sfzy vwl. nfly qy mfrFgy gwp-Cwp qy nfly rotI pfxI CwkFgy. kwl sfzI rsoeI sLurU krfE. koeI mfeI iml jfey rotI pkfAuNx nUM qF vDIaf ho jfey. ieh sfrf ieMqjLfm qyry ijLMmy vrnf asIN rojL quhfzy vwl hI af jfieaf krnf, rotI Kfx. Pyr nf afiKE igwlf kMbl. vYsy vI Gr bfr suMBr ky asF irsLqydfrIaF dy dOry qy inklxf. koeI tYksI pwkI kr lYxI hY. qYnUM qy pqf bflf ivcfrI kwlI rih geI. mfVy irsLqydfr iml gey. nhIN bxI, Cwz-Czf ho igaf. bVf bdmfsL muMzf sI. pwkf guMzf sI sfnUM qF bfad ivwc pqf lwgf. ajy iehdI Aumr hI kI hY qIhF qoN msF twpI hY. afpxy dIpy dI hfnx hY. iehdy vfsqy koeI vr-Gr lwBxf hY. tOar twpy vflf, koeI srdfrI sLfno-sLOkq vflf. pihlf kI smJU asIN ikqy gey guLjLry hF.” byaMq ny lMmI hUM kIqI qy ikhf, “koeI nhIN svyr qoN kridaF sB jugfV.”
byaMq sfrI rfq pfsy mfrdf irhf. socdf irhf, pYsf pujIsLn bMdy nUM kI df kI bxf idMdf. ieho hrI kYnyzf jfx qoN pihlF hr slfh myry nfl krdf sI. hux iswDf nhIN kih skdf peI afpF bflf qy dIpy df ivafh krnf, aYvyN buJfrqF ijhIaF ikAuN pfAuNdf? socdf hoAU mYN iehdy qrly krF jF ho skdf iJjkdf hI hovy peI myrI kuVI qlfkI hY.
agly idn hrI isMG ny byaMq nUM ikhf, “mYN cfhuMnf nvF PrnIcr lY leIey. ieh purfxf soPf qy tybl vgYrf hux iewQy cMgy nhIN lgdy. irsLqydfr vI afAuxgy. kuwJ sLfied nvyN pRfhuxy vI afAuNx, bflf nUM dyKx. qUM aYdF kr, iewk qy Bwjky hlvfeI qoN miTafeI PV ilaf. afAuNdf afAuNdf mIt sbjI vI lYNdf afeIN. rfh `coN pytIaF vI do ku PV leIN qy afh PV pYsy.” hrI isMG ny kuwJ not AuhdI jyb ivwc pf idwqy. “sLfm qwk ieh sfrf PrnIcr cukvf ky afpxy Gr lY jf, qyrI suMnI bYTk BrI BrI lwgygI. sfzy qy ieh hux iksy kMm nhIN.” hrI isMG ny aihsfn jqfAuNidaf ikhf ijvyN Auh byaMq dI syvf df muwl qfr irhf hovy.
byaMq cuwpcfp AuWTky afpxy Gr af igaf. Auh soc irhf sI jy dIpy qy bflf dI gwl nf bxI qF ieh Bfr Auhdf jIxf hrfm kr dyvygf. buwZyvfry kIqy jLmIr nfl smJOqy Ausdf srvnfsL kr dyxgy. ‘vfihgurU jI quhfzI ieh kYsI mrjLI hY.’ byaMq dy hwQ bfby nfnk dI Poto awgy juV gey. bfhr gyt KuwlHx df KVkf hoieaf. Ausny njLr AuTf ky vyiKaf. bflf af rhI sI. Auh iekwlI hI sI. nfBI rMg dy sUt ivwc ikMnIN jc rhI sI. byaMq ny agy vDky kmry df jflI vflf drvfjLf KoilHaf. bflf kursI iKwc ky bYT geI qy bolI, “mfsV jI dIp ikwQy hY?”
“Auh qy bytf nhfAuNdf ipaf, huxy afAuNdf hY. qUM cfh pIxI hY qf khF qyrI mfsI nUM?”
“nhIN mfsV jI, cfh qF mYN GroN pIky qurI sI. myrf qF iPlm vyKx df mUz hY, jy dIpf awj vyhlf hovy?”
“lY vyhl nUM kI hY, dIpy ny ikhVf GoVy bIVny hn. lY clUgf qYnUM ijwQy qUM khyNgI. Auey dIipaf jldI kr Auey, vyK bflf bytI qyrf ieMqjfr kr rhI ey.”
dIp kmry ivwc afieaf qy bflf dy cyhry qy inKfr af igaf. hlkI ijhI muskrfht ny sfrf cyhrf mwl ilaf. AuWz cuwky KyiVaF ny dubfrf aMgVfeI leI. hulfs dI aMgVfeI pYr mlL ky Klo geI. ikqnf Qwk geI sI bflf KyVy df svFg krdI krdI. asl mfqm qoN pihlF bflf ny hr sMBv koisLsL kr vyKI sI.
“Auh vMzrPuwl qyry cyhry df ieh izMpl, swc dunIaF ivwc hor ikqy vI nhIN. izMpl qF hor vI hoxgy pr ies qrHF df mKmlI[[[ beI kmfl ey[[[ .” mnijMdr dy bws ies vfk ivwc aYnf jordfr Bucfl sI ijnHyN bflf dy pYr AuKfV idwqy sn. Auh bflf muitafr qoN iewk kTpuwqlI hI bx ky rih geI sI. hfeInYk dI tOp pfeI moZy qy kYmrf ltkfeI mnijMdr ikho ijhf pRfhuxf sI jo bflf dI ijLMdgI qy Cf hI igaf. bflf Kfxf pIxf Buwl geI. suwD buwD Koh bYTI. iewk mfsUm bwcy dy afeIs krIm lYx vFg. Auh afpxI hr ijd Cwz bYTI. awj afeIN, Auh geI. awj nfh afeIN, Auh nhIN geI qy Pyr iewk Zfrf izgx dI avfjL afeI. imwtI Gwty nfl bflf dIaF awKF Br geIaF.
“XU rfskl rYP, afeI kYNt kimAUnIkyt ivd XU.” qy bflf df izMpl [[[ tu hYWl ivd iewt[[[ ieMzIanjL[[[ quhfzf aYksYNt[[[ afeI jst hyt[[[ qYnUM iksy nfl gwl krnI qwk nhIN afAuNdI?” mnijMdr dUr ho igaf. ibKrI bflf ny Audfs aMgVfeIaF lYky mnijMdr nUM luBfAuNxf cfihaf pr AunHF df ibhf inwG bflf dIaF KusLIaF vfps nf ilaf sikaf.
“mYN huxy afieaf, kpVy bdlky.” dIp ny bflf nUM ikhf.
isnymf hfl dy gyt qy phuMcky bflf ny prs KolHky pYsy kwZy qy dIp nUM PVfAuNidaF ikhf, “jf itktF lY af.”
“ieh pYsy qUM afpxy kolL rwK, mYN ieqnf vI grIb nhIN ik itktF nf lY skF.” bflf ny iewk vfr dIp dIaF awKF ivwc vyiKaf, pYsy vfps prs ivwc pf ley qy bolI, “ijhVy pYsy qyrI jyb ivwc hn, ieh qF anmol hn, pr jy myry qy Krc krn nUM qyrf jI krdf hY qF jfh awj df idn qYnUM KuwlHI CuwtI. lutf lY afpxIaF dOlqF myry qy, mYN kuwJ nhIN bolFgI. sLfm nUM mYN kulPI Kfx jrUr jfxf hY.” dIp ny bflf df hwQ Guwitaf qy Auh itkt iKVkI vl clf igaf.
“bflf kI ieh swc hY ik ipafr muskrfht nfl sLurU huMdf hY?” dIp ny hfl dy hnyry ivwc bYTidaF suafl kIqf.
“qyrf kI mqlb hY ijhVf ipafr muskrfht nfl sLurU nf hovy Auh ipafr nhIN huMdf?”
“hF myrf ieho mqlb hY.” dIp ny afKrI PYslf suxfieaf.
“pr afpF qy kdy vI muskrfey nhIN, nf bcpn ivwc qy nf hux. kI afpxy ivwc qxI cIjL ipafr nhI?” bflf ny dIp nfl bihs CyVnI cfhI.
“muskrfht nfl sLurU hoky ieh cuMmI nfl vDdf hY. sLfied afpF nUM iewk cuMmI dI sKq jrUrq hY.” dIp ny sLrfrqI hfsf hsidaF bflf dy moiZaF qoN bFh vl leI.
“pr qUM aQrUaF nUM ikAuN Bul igaf hYN? Auh vI qy afpF nhIN vgfey.”
“nhIN bflf afpF vgfey hn ieh aQrU. isrP iewk dUjy dy vgdy aQrU vyKy nhIN hn.”
“dIpy kI scmuwc mYnUM ipafr krdf hYN?” bflf ny dIpy dIaF hfl dy hnyry nfl kwjIaF awKF ivwc JfkidaF puwiCaf.
dIp dIaF awKF ivclI cfnxI awj afpxy pUry jobn ivwc sI, Auh mUMhoN boilaf, “qUM afpxy idl nUM puwC, jy Auh nhIN dsdf qy myrI PkIrI vI JUT boldI lwgy qF zubdy sUrj dI lflI gvfh hY. mYN hr idn dy hr pwl nfl iqnkf iqnkf iewk iKafl nfl jIivaf hF. hr duwK suwK ivwc swjy Kwby qUM hI huMdI sI qy qyry ieh izMpl[[[ .”
“dIp awj qoN bfd myry izMpl df ijLkr nf krIN. bVI ijLwlq idwqI hY mYnUM myry ies dusLmx izMpl ny. myrf vs cly qF cfkU nfl vwz ky kUVy dy Zyr ivwc suwt idaF, afpxy ies izMpl nUM. ijLMdgI nflL hoeI nPrq vsdI hY myry ies izMpl ivwc[[[ .”
“bflf plIjL[[[ .” dIp ny qrlf ilaf.
“zoNt eIvn mYnsLn iewt.” bflf df ijvyN visaf vsfieaf koeI mihl ZYh ZyrI ho igaf hovy.
“cl clIey Gr nUM, myrf qy qUM mUz hI Krfb kr idwqf.” bflf AuWTky bfhr nUM qur peI. dIp vI mgry mgr cwl ipaf. aMdr iPlm cldI sI pr bfhr suMn msfn sI.
“cwl kulPI Kfx clIey.” dIp ny qrlf ilaf.
“mYN nhIN KfxI qyrI kulPI kflPI.”
sfry rfh bflf bolI nf. dIp dosLIaF vFg suMgiVaf, nfl bYTf sI. Auh soc irhf sI, mYN kih kI idwqf, mYN kIqf kI. Ausdf idl krdf sI bflf nUM KusL krn leI kuwJ kry pr Auh kry kI. GuMgrU bMnHky nwcy rKylF vFg, bflf koloN muafPI mMgy? bflf df mUz ikAuN AuWKV igaf. AusdI koeI duKdI rg qy hwQ rwK ho igaf. pr mYnUM kI pqf lwgy ies kuVI dIaF ikhVIaF rgF duKdIaF hn qy ikhVIaF nhIN duKdIaF.
“dIpy afpF cMzIgVH clxf, myrI iewk shylI df smfn dyky afAuNxf, Auhdy shury Gr.” agly idn svyry svyry bflf ny nvF hukm cfiVHaf. “koeI tYksI vgYrf df ieMqjLfm kr lY. afpF kwlL svyry svyry hI inkl clxf.” bflf ny rohb ijhy nfl ikhf ijvyN dIpf koeI iensfn nhIN AuhdI koeI vsqU hovy. dIpy ny isr Jukf ky iPlmI aMdfjL ivwc ikhf, “jo hukm myry afkf, bMdf hfjLr hY. bws kuwJ rupweIey iml jfx qF pRbMD sOKf ho jfey.”
bflf ny prs KoilHaf, ds hjLfr dI QwbI dIp nUM PVfeI qy bolI, “kfPI hoxgy?”
“kfPI qy nhIN pr clo kMm clf lvFgy, mYN ikhVf afpxy leI Jumky lYxy hn.”
“Jumky vI lY idaFgI qUM pfAuNx vflf bx.” bflf ny vI mjLfk kIqf. agly idn qVky hI bflf qy dIp cMzIgVH nUM cl pey. ý“dIp afpF nUM iqMn cfr idn lwg jfxy hn, zrfievr nUM dws dy.”
ý“pr pihlF qUM koeI gwl nhIN kIqI. Gry vI qUM ieho kihky qurIN hYN ik asIN rfq gey vfps af jfxf hY.” dIp ny Auqsukqf nfl ikhf.
“bfkI gwlF Pyr dws puwC leIN pihlF zrfievr nUM dws dy.”
“afpF ibsLinaF iqMn cfr idn lfAuNxyaF. Gry koeI iPkr qF nhIN krngy?” dIp ny jLrf Jwk ky ikhf.
“nhI, jFdy jFdy stYNz qy sunyhf dy jfnyaF. bfkI sB TIk hI hY.”
ý“cl ieh qF inbiVaf hux qUM dws Gry JUT ikAuN boilaf. ikqy Auh ieh hI nf smJx mYN qYnUM Bjf ky lY igaf hF. mYnUM vI nhIN dwisaf, mYN afpxy kpVy vgYrf hI lY afAuNdf.” dIp ny iewko sfhy keI suafl KVy kr idwqy.
“Auho qUM qy suafl hI bVy kr idwqy. aYzI vI kI kfhlI hY. cfr idn afpF kol hI hn. arfm nfl puwC jo puwCxf qy mYN vI arfm nfl hI dwsFgI. bQyrIaF dOVF lfky afeI hF kYnyzf. Bjx BjfAux vflI gwl Cwz, qUM mYnUM kI BjfAuNxf. mYN hI rwKUM qYnUM hux zwbI ivwc pfky.”
“pr myry kpVy?” dIpy ny iPr iPkr kIqf.
“qUM afpxf sfrf kuwJ nfl lYky ikAuN cldYN? qYnUM ibnHF Bfr dy clxf nhIN afAuNdf? jrUrqF qF rfh ivwc KVHIaF imlL jFdIaF.” bflf ny iqrCI njLry dIpy vwl vyiKaf. KwbI KfnF jrUrqF jyb ivwc nf pfieaf kr. cwl cMzIgVH phuMcky pihlF qyrf bsqf hI BrdI hF.” bflf ny dIp nUM CyiVaf. dIp JMiBaf ijhf kfr dy sLIsLy QfxI bfhr vyKx lwg ipaf ijvyN KloqI sVk nUM phIey lf irhf hovy. dIpy ny bflf df hwQ PVky Guwitaf qy ikhf, “bflf bykfrI qy lcfrgI ny myrI mwq mfrI hoeIey vrnf ijLMdgI dy ies husIn sPr ivwc vI mYnUM agly plF dI icMqf hY.”
“ieho qF mYN kihMdI hF, pl nfl pl joVky cl. ijLdgI dy pRCfvyN bVf inwG dyNdy hn. bws ienHF pRCfivaF nUM gUVHf krn dI loV hY. mYN vI qyry vFg hI socdI sF. Gr pirvfr dI rUVI ny myrI bhuq rusvfeI krvfeI. kI dosL sI myrf? isrP ieho ik mYN sLrfb nhIN sI pINdI? mYnUM aMgryjI gfxy Xfd nhIN sI rihMdy? myrf aYksYNt nhIN bdilaf. mYN bhuq koisLsL kIqI. mYnUM qF suafdI Kfxf bnfAuNxf afAuNdf sI. mYnUM qF ssqI grOsrI krnI af geI. mYN kpiVaF nUM slIky nfl sFBdI sI. ieh Blf burfeI ikvyN ho geI? ieh tfeIm Krfb krnf ikvyN ho igaf? dIp qUM kihMdYN hYN nf mYN bhuq sohxI hF, myrf mUMh sUhI Bfa mfrdf hY. myrf izMpl[[[ myry iesy bUQy qy iksy ny QpV mfry hn, sLrfb roVI hY. qYnUM dsFgI sfrf kuwJ.”
“pr DIey, ieh krmF dIaF gwlF hn. idl Krfb krdIaF hn pr ijLMdgI rukdI nhIN, rokxI vI nhIN cfhIdI. ijLMdgI df mukfblf iCwQy pYky nhIN krIdf.” ibsLny ny ibnHf mMgy slfh idwqI.
“bflf ieh sfzy BfjLI hn, ibsLn isMG brfV. nFh BfjLI kihMx dyNdy hn qy nFh brfV. bs kihMdy hn, mYN isrP ibsLnf hF. hux qF ibsLnf kihx ivc hI suafd afAuNdf hY. ibsLnf bI[ey[.”
“dIp awgy QoVI dUr Zfbf af irhf hY, jy cfh pfxI Ckxf hY qF rokF gwzI?” ibsLny ny ibnF ipwCy vyiKaF ikhf.
“hF beI cfh dI qF jrUrq hY.” dIp ny ikhf.
“cfh qoN awgy vI kuwJ hY ik nhIN?” bflf ny KcrI hfsI hwsI.
“nf qYnUM cfh cfhIdI hY ik nhIN?” dIp ny ikhf.
“cfhIdI hY bfbf cfhIdI ikAuN nhIN?” aYvyN ruwisaf nf kr. mYnUM bhuqy nKry cMgy nhIN lgdy.” bflf ny cfh pIx dI hfmI BridaF hwsky ikhf. ibsLny ny Zfby qy kfr rok leI. Auh AuWqrky cfh lYx clf igaf.
“cwl dws qyrf pRogrfm kI hY? dws vjdy nUM afpF cMzIgVH phuMc jfxf.” dIp ny gMBIr hoky ikhf.
“sqfrF sYktr ivwc Auhdf Gr hY. bfrF vjy qwk afpF vyhly ho jfvFgy. Pyr KrIdFgy qyry leI Jumky qy Pyr qYnUM Jumky pvf ky mYN qYnUM lY clFgI ksOlI. ksOlI cwlky qyrf GuMz cukFgI.” cfhmlI bflf ny pRogrfm AulIikaf.
“ksOlI kI krFgy afpF?” dIp ny sLrfrq krnI cfhI.
“qyrI nwQ AuqfrFgI. hor kI.” bflf ny dIp dIaF awKF ivwc JfkidaF gudgudI kIqI.
“myry cfhuMx vflf sB kuwJ imlygf?” dIp ny CotI ijhI msLkrI kIqI afpxI aOkfq muqfbk.
“hF hF sB imlygf. pyt Br ky Kf leIN.” bflf ny iKV ky ikhf.
“dIp qYnUM iewk gwl dsF? bflf ny gMBIr hoky ikhf.
“hF dws.”
“KusL lokF kol sfrf kuwJ vDIaf nhIN huMdf. AunHF kol jo kuwJ huMdf hY AusnUM Auh vDIaf bxf lYNdy hn.”
“pr aYzIey isafxIey, ieqnI vDIaf gwl dsdI qUM ikAuN nhIN KusL?”
“dIp mYN zrnIaF, bhuq zrfkl hF mYN. mYN vI AunHF ivcoN hF jo KusL nhIN hn. mYnUM vI nhIN afAuNdI KusLI GVnI. mYN vI awj dI bjfey afAux vfly kwl `c socdI hF.”
“dIp, cfh PVo.” ibsLnf cfh dy glfs leI KVf sI. cfh pINdI bflf cuwp sI. cfh pINdf dIpf socF ivwc sI. bflf dI cuwp Ausdy kihxy ivwc sI. dIp dI soc Auhdy kihxy ivwc nhIN sI. iKMzI hoeI sI. ibsLny ny vfihgurU kihky kfr qor leI. nvMbr dI sIq sI. bflf ny sLfl KolH leI.
“dIp qUM kdy imwTy supny ley hn?”
“imwTy supny qoN qyrf kI mqlb?” dIp nUM smJ nf lwgI.
“myrf mqlb kdy iksy cIjL dI KfhsL kIqI hovy jo qyrI phuMc qoN dUr hovy.” bflf ny GoKvIN njLr nfl dIp vwl vyiKaf.
“hF ley hn.” dIp ny afpxy vflF `c hwQ Pyiraf.
“dws KF Blf ikho jyhy supny qYnUM imwTy lgdy hn?” bflf ny sLfl dI kMnI PVky awDI sLfl dIp dy pwtF qy kr idwqI.
“mYN supny ley hn Koey dI brPI dy.” dIp ny gwl tflxI cfhI.
“nhIN nhIN swc dws, aYvyN tfly nf mfr.”
“bflf myrf imwTf supnf Auh nhIN hY jo sfiraF df huMdf hY. myry supny ivwc husIn aOrq nhIN afAuNdI. mYN afpxy supny ivwc Kud afAuNdf hF. iewk irsLt pusLt ijLMdgI jINdf iewk mukMml iensfn. ijsnUM sfry ipafr krdy hn. jo sfiraF nUM ipafr krdf hY. ijsdf iPkr Ausdf bfpU nf kry. ijs vwl vyKky AusdI mF rfqF nUM jfgy nf. iewk pUrn mnuwK ijsdI soc qy koeI pihrf nf hovy. jo imwTy supny lYx leI ajLfd hovy. myry kdm qF sImq dfieiraF ivwc kYd hn.”
“aYvyN buJfrqF nf pf.” bflf ny ikhf.
“nhIN bwlIey ieh buJfrq nhIN. myrI mF jd iewk nf-mukMml iensfn vwl vyKdI hY qF Auhdy imwTy supny ikwdF isrj skdy hn. myrf bfp jdoN GoKdf hY myrf pRCfvF qF Auhdf afpxf pRCfvF kuwJ ijafdf hI Cotf ho jFdf hY. isKr duiphry Klo ky Auh myry leI CF Bfldf hY. myry leI awj dI CF qy myry leI kwl dI CF Bfldf Auh purfxf hoky mr irhf hY qy qUM kihMdI hYN pl nfl pl joV ky jIvF ieh pl myry iekwly dy nhIN hn, mYN ienHF plF df muhqfjL hF. bflf jI ijLMdgI dIaF jLrUrqF jyb ivwc pfAuNx df mYnUM sLOk nhIN, ieh myrI hoxI hY.”
“qUM sfP ikAuN nhI kihMdf, qYnUM Dn cfhIdf hY. iewk aMbfr, Aus aMbfr dy ipwCy iewk sikAur ijLMdgI dI jLfmnI[[[ qyry mF-bfp dI bMd-LKlfsI.” bflf ny dIp nUM iksy hor rsqy pfky pYroN kwZx dI koisLsL kIqI.
“nhIN nhIN Dn iewk shI sLbd nhIN ijsdI mYnUM qlfsL hY.” dIp ny Klfa ivcoN kuwJ lBxf cfihaf.
“qUM jo mrjLI kih lY, ivcoN gwl ieho hY. iehdI hoNd axhoNd qoN mYN vfkP hF. dIp myrf qIh hjLfr zflr iewk hI rfq ivwc gol ho igaf sI. myrI rfqF Jfkky kIqI kmfeI. mnijMdr ny vKrf Kfqf Kulvf ilaf sI.
“Pyr?” dIp ny puwiCaf.
“Pyr kI, myrI rfq dI nINd Auz geI, idn df cYn Kqm.” bflf hux vI lV rhI sI. Ausdy mUMh qy afeI ks ny ies lVfeI dI sLfhdI BrI.
“pr AuWQy qF kihMdy hn kfnUMn bVy sKq hn.”
“dIp jdoN hwzF nUM awg lgI hovy nf AudoN kOx puwCdf kVy kfnUMnF nUM. myry kol aYnf tfeIm hI ikwQy sI? mYN qF AuhI kIqf ijhVI bolI Auh smJdf sI. mYnUM qF agilaF Pon hI kIqf sI, ‘bflf jI afpxf Kfqf cYWk kr lvo.’ mYN Ausy vyly afpxf bYNk Kfqf vyiKaf. pUrf Biraf BukMnf sI.”
“bflf jI jo mrjLI smJ lvo, pYsy dI aYnI aihmIaq nhIN myry leI.” dIp dI avfjL ivwc tuxkfr nhIN sI.
“aihmIaq qF myrI gwl sunx ivwc vI nhIN lwgdI qyrI. mYN afpxf sOdy dI gwl kr rhI hF qy qUM afpxI hI gtfr vjfAux lwg ipaf hYN? dIp mYN afpxy hI zflr vfps lYx leI kOzIaF dy Bfa ivk geI.” bflf ny TMzI ho geI cfh df Guwt Biraf qy kuwJ soc ky dubfrf gwl suLrU kIqI,
ý“mYN qF gwl kIqI sI imwTy supny dI qy qyrI surqI itwk geI, Aus supny qoN Aury eI, vy kmilaf imwTy supny qF mUMh jor huMdy hn, smuMdrI qUPfn vrgy. Auh nhIN vyKdy koeI awgf ipwCf. Aus vyg ivwc nhIN vKfeI dyNdf koeI mF-bfp. mYnUM afAuNdy hn ieh qUPfn vrgy vyg nfl. roVH ky lY jFdy hn mYnUM hor dunIaF `c.”
“nf qYnUM ieho ijhf ikhVf supnf afAuNdf hY, jLrf mYnUM vI qF pqf lwgy.” dIpy ny bflf nUM CyiVaf.
“Auh vI dws dyvFgI jdoN ikqy vyhl imlI.” bflf ny ibsLny dI hfjLrI gOlI.
“hF jI ijhdI koTI dfxy Auhdy kmly vI isafxy.” dIp ny afpxy afp qy qrs kIqf.
“nhIN vy kmilaf, gwl dfixaF dUixaF dI nhIN. glq qy TIk dI vI nhIN, myl imlfp dI vI nhIN, gwl qy isrV dI hY. mYN qy kihMnIaF nPrq vI kro qF isrV nfl ijvyN mnijMdrf krdf hY.” iewk dm bflf df mUMh iKicaf igaf. dIpy nUM ipClI sLfm cyqy af geI. Ausny cuwp krn `c hI BlfeI smJI. Auh socx lwgf iehnUM ho kI jFdf hY. pqf nhIN ikhVI duKdI rg PVkx lwg pYNdI hY iehdI. dOrf ijhf hI pY jFdf hY.
tfeIm isr Auh cMzIgVH phuMc gey. bfrF ku vjLy qwk vyhly vI ho gey. sLfipMg krky AunHF ksOlI df ruwK kr ilaf. ksOlI phuMcx qwk rfq dIaF lfeItF jg peIaF sn. hotl dy kmry `c dIp kursI qy bYTf sI jdoN bflf vfsLrUm ivcoN inklI. dIp ny itkitkI lfky Aus vwl vyiKaf. bflf ny muskrf ky puwiCaf, “puwCdf ikAuN nhIN jo puwCx puwCx krdf hYN.”
“bflf qyry vrgI KusL rihMxI kuVI kOVI ikAuN hY?”
ý“vy pihlI gwl qF myrI ieh sux mYN kuVI nhIN aOrq hF. aYvyN nf mYnUM kuVI smJI jf.”
“myry leI qF qUM ajy vI Auho bflf hYN, aTfrF sfl dI, myry idl ivwc qyrI Auho qsvIr hY.”
“cwl bfhlIaF gwlF nf bxf qy bjfroN lY af kuwJ Kfx pIx nUM. mYnUM pqf qUM pI lYnY qy afAuNdf afAuNdf myry leI kMGI lY afeIN.”
“hF kilwp vI ilfafvFgf qyry leI srdfrnI jI.”
svyry AuWTky dIpy ny iKVkI df prdf prF kIqf qF inwGI Duwp ny kmry ivwc prvysL kIqf. idn dy XfrF vwj cuwky sn. bflf ny alsfeIaF awKF KolIaF.
“guz mfrinMg” dIp ny iqwKI GMtI vjfeI.
“guz mfrinMg” bflf ny alsfieaf ijhf juafb idwqf.
“cfh qF afrzr krIN dIp qy nfly myry af bYg `coN aYsprIn PVfeIN, myrf qF isr duKI jFdf.
“jo hukm hjLUr” dIp ny ieMtrkOm nwp idwqf. dovF cfh pIqI, iqafr hoey. bflf bfhr jfxf cfhuMdI sI GuMmx. pr dIp ny AuhnUM bYTx leI ikhf,ý“mYN qyry nfl gwl krnI hY.”
“gwl rfh `c kr leIN. afpF pYdl hI clxf.”
“nhIN ieh gwl bYTky krn vflI hY. afmo sfhmxy, iewk dUjy dIaF awKF ivwc awKF pfky.” dIp ny BUimkf bMnidaF ikhf.
“pr mYN ies vkq koeI gwl nhIN krnf cfhuMdI.” bflf kurwKq ijhI bolI.
“ikAuN nhIN krnf cfhuMdI gwl myry nfl?”
“mYnUM pqf hY qUM kI gwl krnI hY?” mYN qyrI bFdI nhIN hF, nf qyrI qVkf lfAU bIvI. mYN GuMmx jfxf hY. qUM myry nfl clxf hY jF mYN iekwlI hI jfvF.
“mYN qF isrP ieh puwCxf hY afpF ivafh kdo krvfAuNxf hY, qUM dwisaf ik qusIN PrvrI dy aMq qwk vfps cly jfxf hY. ivafh dy sO kMm huMdy hn krn vfly.”
ý“ivafh qF mYN krfAuxf pr mYN qyry nfl qy ivafh nhI krvfAuxf.” bflf ny KusL mjLfjI ivwc dIpy dIaF awKF ivwc awKF pfky ikhf, “ivafh krfky mYN qYnUM guafAuNxf nhIN cfhuMdI.”
“Pyr rfq[[[ .” dIpy ny suafl aDUrf Cwz idqf.
“rfq kI[[[ rfq mYN qYnUM kdoN ikhf ivafh ivhUa bfry?”
“nhIN myrf mqlb, rfq jo hoieaf, AusqoN bfd ivafh kI jrUrI nhI?”
“bflf Thfkf mfr ky hwsI. vy kmilaf, irhf nf buwDU df buwDU. mYN qF pihlF vI ikhf sI pl nfl pl joVky jIxf iswK. rfq geI bfq geI. qUM qy pl nUM PV ky hI KVo igaf.”
“nF ieh kI mjLfk hY?” dIp ny afpxf ipMzf qipaf mihsUs kIqf.
bflf ny awgy vDky dIpy dI TozI nUM hwQ nfl cuwkky AuhdIaF awKF nUM afpxIaF awKF dy brfbr kIqf, “vy kmilaf mYN aOrq hF ik nhIN, pihlF ieh dws, vyKIN ikqy JUT nf bolIN.”
“nf qYnUM nhIN pqf qUM aOrq hYN ik nhIN?” dIpy ny iKJ ky ikhf.
“vy jy mYnUM pqf huMdf qF qYnUM kfhqoN puwCdI? vy jy mYN aOrq huMNdI qF myrI aYnI hyTI hoxI sI ijLMdgI ivwc, ijMnI Aus cMdry ny kr idwqI? vy Auhny myrf nhIN aOrqjLfq df apmfn kIqf hY. vy Auhny kfhnUM eydF krnf sI jy mYN aOrq huMdI. vy qUM mYnUM afpxI aOrq ikAuN nhIN bnfAuNxf cfhuMdf? GrvflI bxfky ikAuN myrf apmfn krnf cfhuMnf eyN. ikAuN ivafh ivafh dI rwt lfky bYT igaf eyN. ajy qF mYnUM suhfgx hoeI nUM awT pihr vI nhIN hoey.” bflf dIaF awKF ivwc aQrUaF dIaF GrflF vih qurIaF.
“bflf mYnUM sfrI gwl dws jy mYnUM afpxf smJdI hYN qF.” dIp ny bflf dy aQrU pUMJidaF ikhf.
“dIp qUM myrf dosq nhIN, qUM qy myry idl df hfxI myrf mrd hYN. vYrIaf qyry koloN CupfAuNx leI qF myry kol kuwJ hY hI nhIN. dyK myrI qF sfrI JolI KflI peIey. idl dy bUhy Zoa ky qF mYN afpxf hI nuksfn krFgI nf. mYnUM qF cMdrf pqf hI AudoN lwgf jdo Ausdf Aubfl bih igaf.”
dIp ny kursI qoN AuWTky bflf nUM moZy qoN PVky AuTfieaf qy ikhf, “cwl jLrf soPy qy bYT arfm nfl, mYN qyry leI pfxI df glfs ilafAuNdf hF.”
pfxI df Guwt pIky bflf bolI, “Auh sI iewk afdmI bVf hI sohxf, bVf hI mnmohxf. Auhdf jfdU myry isr nUM cVH igaf. idl dIaF kMDF qy lwgIaF qsvIrF DuMDlIaF pYx lwgIaF qy Auhny sfrf kuwJ hI mwl ilaf. prfeIaF tolIaF ivwc bYTI mYN vI AuhnUM sohxI hI lwgI hovFgI. Pyr pqf nhIN ieh kimAUnIkysLn gYp ikwQoN af igaf. dIp kI bygfny gfixaF nUM cyqy krnf jLrUrI hY?[[vwt ey rYWP[[[ ieh sLbd awj vI hQOVy vFg myry isr ivwc vjdf hY.”
ý“ieh rYWP kI hY?” dIp ny ivcoN lVI qoVidaF puwiCaf.
“iewDr dy dysI muMizaF kuVIaF nUM AuWDrly jMmy dysI ivgVy aYvyN iesy nfm nfl kdy kdy CyVdy hn. pr ivafh qoN bfd iewDr kI qy AuWDr kI. mYnUM smJ hI nhIN afeI. mYN Auhdy glL ivwc bfhvF pfky vwKrI dunIaF afbfd krnI cfhI. Auhdy vyhVy ivwc myrf vXUd aKrn lwgf. gwl Kqm vI ho skdI sI. gwlF Kqm huMdIaF afeIaF hn, pr Auh qy nPrq pflx lwg ipaf. pojYisvnYs Auhdy ivwc qyry nfloN vI cfr guxf vwD sI. pqf iewk idn kI hoieaf?”
dIp ny kursI qoN AuWTky prdf iKwc ilaf ijvyN hox vflI gwl nUM rOsLnI dI loV nf hovy.
“hF dws kI hoieaf?”
“BrI mihPl ivwc qfVI mfr ky boilaf, ‘hux quhfnUM bflf pMjfbI gIq suxfiegI. mYN nfh ivwc isr mfiraf qF kihx lwgf Auho suxfdy jo mYnUM suxfieaf sI. mY ikhf, ‘rfjy Auh qy qyry leI sI, isrP qyry leI. ijwd krn lwgf. sLrfbI hoieaf iPrdf sI. mYN qy kdy gfieaf nhIN kdy vI iksy sfhmxy. aYvyN Auhdy afKy kdy kdy bYWzrUm ivwc guxguxf lYNdI sI. ‘bws sLurU ho jf ieqnf kih ky Auh cutkIaF mfrn lwg ipaf. myry kolL koeI rfh nf bicaf. ajy mYN do lfeInF vI nhIN gfeIaF sI ik Biraf sLrfb df glfs myry mUMh qy mfiraf qy boilaf ‘sLt awp XU rYP[[[ `cfry pfsy sihm Cf igaf. kuwJ ivcoN hwsx lwg pey. iewk myrI PrYSz ny pulIs kfl kr leI. dIpI pulIs qoN vfps afky Auhny mYnUM bhuq qMg kIqf. Aus rfq mYN AuhnUM cfrj vI nf krvfieaf. dIpI Auh bhuq bdmfsL hY. dIpI mYnUM Auhdy qoN bhuq zr lgdY. dIpI mYnUM bcf lY.” bflf ny dIp nUM Guwt ky jwPI pf leI. Auhdy hOky AuWcy ho gey. bflf ny vyiKaf dIp dIaF awKF ivwc vI aQrU sn.
“vy qUM kfhnUM ronF, rovygf Auh hux sfrI Aumr. AuhnUM ruvfAuxf hI myrf hux Drm hY.” bflf ny awKF qoN bycfrgI dI pwtI KolH idqI.
“dIp koeI vI dunIaF ivwc iekwlf nhIN rihMxf cfhuMdf. myry kol vI koeI ilst nhIN ijsqy qyrf nfm tOp qy hovy. isrP qUM hYN, mYnUM isrP qyrf sfQ cfhIdf.”
“mYN qF hI qy kihMdf.” dIp ny gwl krnI cfhI.
“nhIN nhIN dIp mYnUM qUM sfry df sfrf cfhIdf hYN. ivafh krfky qF mYN vI qyry vFg awDI ho jfvFgI. afpxy sfey nUM sMBfl ky rwK. ijLMdgI dI Duwp ivwc KloiqaF qyrf sfieaf qyry bfp nfl rlgz hY. afpxf vwKrf sfieaf isrj, kuwJ ivwQ nfl, ikqy glqI nfl vI Ausqy iksy df pYr nf riKaf jfvy.”
“BfvyN qyry sfey Qwly imiDaf jfey?” dIp ny ikhf.
“nFh myry rfjy, ies qrHF nf kih.” bflf iPr rox lwg peI.
rox nUM QMm ky bflf bolI, “qYnUM nhIN pqf, aMkl jI qyyry koloN kI cfhuMdy hn. pVHfeI qoN bfd vI jdoN qUM iksy kMZy nhIN lwgf qF Auh cfhuMdy hn mYN qyry jflL ivwc Ps jfvF. myry nfl kYnyzf qor ky Auh afpxy PrjLF qoN surKurU ho jFx. GVI pl df skUn qy Pyr BFvyN Auho nUMh sws, pqI pqnI df iCwqr jlUs. pr Aus CotI gwl leI sfry iqafr hn, qy qUM vI AunHF iqafr lokF ivwc hYN. qYnUM pqf sfrI dunIaF ivwc aOrq-mrd ibnF ivafh qoN iewkTy rih rhy hn qy KusL vI hn, rKylF dI qrHF qy ikhVI rKyl mrd hY qy ikhVI rKyl aOrq iesdf Prk hI imtdf jf irhf hY, koeI Krc ho irhf hY qy koeI Krc hoxf hI nhIN cfhuMdf, iesdI koeI pRvfh hI nhIN krdf. jst afeI zONt kyar, afeI jst lv XU?”
“rKylF qF lfhnq sn sfzy smfj dIaF.” dIp ny mUMh ijhf Pulf ky ikhf.
“rKyl KusL huMdI sI. afpxy ipafry dI mjLbUrI smJdI hoeI, sfry smfj dI kihrI njLr sMBfldI hoeI pr sB qoN jLrUrI Ausdf sfieaf afpxf huMdf sI. AusdI Duwp isrP Ausdy afpxy vyhVy leI hI huMdI sI. isrkIaF qoN Aury Aury.”
“ieh qUM nhIN bol rhI, qyrI DuaFK bol rhI hY[[[ .”
“nhIN nhIN” bflf ny ivwcoN toikaf. “mYN nPrq mihsUs nhIN kIqI, blik vyKI hY, mnuwKI bfxy `c. Aus nPrq awgy qF qyrf bcpn df ipafr bhuq hI bOxf hoky rih jfvygf. ijLMdgI qF ikqy afsqIn ivwc hI AulJ jfvygI. mYN afpxy ipafr nUM bcf ky rwKFgI. iewk vwKrI dunIaF ivc. ijwQy isrP KusLbo hovy.” bflf ny dIp df swjf pYr PVky afpxI JolI ivwc rwK ilaf qy pYr dy aMgUTy nUM plosx lwg peI.
“mYnUM qF qyry ivcoN koeI jgIrdfr ids irhY. jo prMprf nfl bwJf PrjL vI inBfAuNdf hY. afpxI afn sLfn dI lVfeI vI lVdf hY qy rfq dy AuWqridaF hI PuwlF dy guldsqy dI KusLbo lYky afpxI rKyl dI buwkl ivwc mUMh Cupf ky aslI iensfn bx jFdf hY.”
ý“bws ieho smJ lY, mYN jgIrdfr bx ky qYnUM rKyl hI smJdI hF. ieh vwKrI gwl hY ik myrf ipafr jgIrdfr nfloN ikqy ijLafdf hY.” bflf ny hwsky dIp dy pYr nUM CfqI nfl lf ilaf qy awgy AuWlr ky dIp dI gwl qy cMUzI vwZI.
“bflf qUM mYnUM aMzr aYstImyt kr rhI hYN.” dIp nUM gusf af irhf sI.
“nhIN dIp qUM smJdf nhIN. Aus nPrq df kwd bhuq vwzf hY. afpF inkIaF inkIaF bfhvF nfl kuwJ nhIN kr skdy. nPrq nUM Bulky vI mYN jI nhI skdI. sYpfrysLn qoN bfad Auh sLFq ho jFdf qF mYN vI sLFq rihMdI. pr Ausny swp vFg cfry pfsy afpxf Pn GuMmfieaf hY. pulIs df AusnUM koeI zr nhIN. smfj df AusnUM koeI iPkr nhIN.”
“pr afpF afpxI nvIN dunIaF vsfAuNdy hF. Auh sLihr hI Cwz dyvFgy.” dIp ny ivclf rfh lwiBaf.
“nhIN vy kmilaf, aYvyN Bwjx nfl nhIN srnf. BwijaF nUM dunIaF hor BjfAuNdI hY. sLihr CwizaF nvIN dunIaF nhIN vsdI.”
dIp ny kursI qoN AuWTky kmry df gyVf lfieaf qy Pyr kursI qy bYT igaf.
“qYnUM pqf mYN ieMzIaf kI lYx afeI hF?”
“mYnUM kI pqf mYnUM qF lgdf mYnUM imlx afeI hYN.”
“diraf dIaF lihrF qy qrdy kwKF dI qrHF myrI hoNd ivwc koeI qfkq nhIN. mYN ieMzIaf isrP iewk rwsI lYx afeI hF. Auhdy glL ivwc pfAuNx nUM. mYN cfhuMnIaF AuhdI jIB bfhr afey qy jdoN aMdr jfey qF Auhdy qflLU nfl lwgy. awKF awzIaF jfx qy DV Ausdf swp vFg rINgdf lukx nUM QF lwBy. rYP hrfm df[[[ .” bflf ny kOVI Quwk aMdr lMGfeI.
“pr jy rwsI ny hI qyry hwQ iCwl idwqy.” dIp ny ikhf.
“qUM agHF dI nf soicaf kr.” bflf ny pfxI df glfs cuwkky Guwt BrI.
“cwl qYnUM afpxy gurUdyv kol lY clF. AunHF dy asLIrvfd nfl nO inDIaF qy bfrF isDIaF.”
“aYnf pVHky vI?” bflf ny dIp dI gwl ivcy hI kwt idqI.
“hF ieqnf pVHky hI qF kihMdf hF cwl. Auh koeI tUxf tFmxf QoVf krdy hn. igafnvfn ny, qYnUM sLFq krngy.”
“pr mYN qy sLFq hoxf hI nhIN cfhuMdI. asl `c dIp qyry ivwc PYslf lYx dI sLkqI nhIN rhI. afpxy pirvfr dy pRCfvyN qoN bfhr inkl. vy ikwQy kyr idwqI qUM afpxI sLkqI. mYnUM qUM sbUqf cfhIdf hYN. iblkul Kfls jo myrI nPrq dy gUVy pRCfvyN nUM vI smJyN. qyrf gurUdyv[[[ vt aYvr[[[ qF sLbdF dIaf gwlF krygf. ipafr kro nPrq nf kro. pr mYN qF afpxI nPrq nfl ipafr krdI hF. byhwd ipafr.
“qYnUM bcpn Xfd nhIN?” dIp ny iPr koisLsL kIqI.
bflf ny dIp vwl vyiKaf qy bolI, “kfsL qyrf kwd myrI awj dI hoNd dy hfx df huMdf. pr mYnUM aPsos nhIN hY.”
“jy qUM ieh kuwJ sfrf soicaf smiJaf hY iPr myrI qYnUM kI jrUrq hY. myrI jgHf ikwQy hY.” dIp ny hiQafr sut idqy.
“qyrI jgHf myry idl ivwc hY. ieh qy sLukr hY qUM ajy ivafh nhIN krvfieaf. qy hux mYN qyrf ivafh krnf vI nhIN.” bflf ny afpxIaf dovF hQylIaF nfl dIp df mUMh sihlfieaf.
“qyrI kmjLorI pqf kI hY?” dIp ny Auhdy dovyN hwQ afpxy hwQF ivwc lYNidaF ikhf.
“kI” bflf ny iKVky ikhf.
“qUM afpxy afp qy afsLk hYN. qUM cfhuMnIeyN koeI hovy jo qyrI qfrIP kry. ieqnI vwzI lVfeI lYky vI qyrI aMdrlI aOrq ajy ipafsI hY. Aus ipafs leI qYnUM myrI jrUrq hY jgIrdfr jI. Ausy jrUrq leI qUM pihly ipafr df vfsqf dy rhI hYN.” dIp ny bflf dI aMdrlI aOrq nUM JMjoVnf cfihaf.
“nlfiek bwcy df bsqf BfrI.” bflf hws peI. “jrUrq qy ijLMdgI do vKrIaF sLYaF hn myry idl dy pRfhuixaf, mYnUM dovyN cfhIdIaF hn.”
“vYsy ieMzIaf qUM afeI ivafh krvfAuNx hI hYN jF koeI hor kihr vrqfAuNx.” dIp ny ikhf.
“ivafh krvfAuNx vI qy qYnUM imlx vI.” bflf ny buJfrq pfeI.
“ivafh ikhdy nfl krvfAuNxf?” dIp ny puwiCaf.
“koeI aMbfly rihMdf. AusnUM KVnf kYnyzf.” bflf ny ikhf.
“kOx hY Auh?”
“hY koeI AunHF df sfQI ijnHF myry zflr muVvfey sI, imlI nhIN ajy. myrf kMm iesnUM pwkf krvfAuNxf hY.”
“qy jgIrdfr jI jy iehny vI AuWQy jfky BlI nf kIqI. mYN ieMqjfr krF quhfzf hor dws pMdrF sfl?” dIp ny sLMkf vI pRgt kIqI qy kuwJ axikhf vI ikhf.
“mYnUM mfr ilaf qyrI jy jy ny. ivsLvfs qy dunIaF cldI ey. sfry swp nhIN huMdy. nfly mY ikhVf iehdy inafxy jMmxy hn. kOl kIqf hY. vYsy vI sOdf krky mukrnf myrI afdq nhIN. myrf aYgrImYSt qF iehdy stYSp lgx qwk hY.” bflf ny afpxf hwT jqfAuNidaf ikhf.
“pr aglf hwk qF jqfAUgf hI, sONx leI vI khygf. afKr ivafhuqf pqnI hoxF hYN qUM, koeI AusdI rKyl nhIN jdoN mrjLI nFh kr dyvyN.”
ý“mnijMdry nUM iCwqr mfrn qoN bfd, AusdI Kyz nUM icwq krn qoN bfd jdoN myrf dUsrf pqI myrf srIr mMgygf qF jLrUr dyvFgI pr Auh srIr mnijMdry dI qlfkI pqnI df hovygf nf ik qyry jgIrdfr df.”
“bflf ajy vI soc lY bVI Kqrnfk Kyz hY ieh.” dIp ny icMqf pRgtfeI.
“myry kol qyry isvfey hor guafAux nUM hY vI kI jo mYN zrdI iPrF?”
“qy jy mYN hI guafc igaf? afpxy lfst nfm nUM lfh ky ikwQy sut idaF? rKyl nUM vI koeI afs huMdI hY. rfq brfqy AusnUM vI PulF df guldsqf imldf hY. ijMdgI qYnUM jIx nhIN dy rhI qy aihsfs dI mOq qoN zrdI qUM myrf afsrf BfldI hYN qy ajy kihnIeNy mYN zrdI nhIN? pr XkIn rwK mYN qYnUM mrn nhIN idaFgf. pr qYnUM dsFgf jrUr ik qUM ikAuN ijMdf hYN. jy iekwlI nPrq dI gwl hI huMdI qF qUM kdy vI ieMzIaf nf afAuNdI.” dIp ny afpxI hoNd jqfeI.
bflf ny awKF ivwc aQrU Brky dIp df hwQ Guwitaf.
“jy aYsI pwQr ijLMdgI qyrI jrUrq hY qF mYN qyry nfl hF pr afKrI vfr qYnUM ieko gwl myrI mMnxI pvygI.”
“Auh kI?”
“qyry pwK qoN Auhly vI kuJ hY jo qUM jfxdI nhIN jF kih lAu qUM jfnxf nhIN cfhuMdI. myrI gwl qUM suxnIN nhIN. kfrx myrI gwl, myry pwK ivc jFdI hY. ies krky qYnUM mnjLUr nhIN hoxI pr bfeI ibsLny dI gwl suxn qoN bfd qyrf bxfieaf kfnUMn hI clygf. mYN kOl krdf hF.”
“ afpxy tYksI vfly BfjIL?” bflf nUM XkIn nhIN af irhf sI.
“ hF bflf iesdI khfxI qYnUM kdy Pyr suxfvFgf, awj qyrI khfxI ibsLny nUM suxfAuNdy hF.”
“bs ieqnI ijhI gwl ipwCy hI smfj nfloN tuwt jfvyNgI DIey?” ibsLny ny sfrI gwl suxky mwQyy qy ikafsy Gwty dy ikxky rumfl nfl pUMJy. ibsLny bfeI dI ieh afdq sI.
“iesnUM qusIN CotI gwl smJdy ho?”
“hF DIey ieh gwl CotI hI hY. qYnUM pqf awjkl DIaF jMmx qoN pihlF hI muwk rhIaF hn?”
“hF pqf hY.” bflf ny ikhf.
“jy Auh gwlF awj CotIaF hn qF qyrI ikDroN vwzI ho geI.[[[qUM mMndI hYN ik bfp-DI df irsLqf ikqnf pivqr ikqnf jjLbfqI hY?”
“ hF hY, myrf zYz mYnUM bhuq ipafr krdf hY.”
“iPr ieh XwK-DuMd ikQoN af geI? iesdy ipwCy kfrx hn jo qyrI smisaf vrgy hn. bfp pwgF nUM bcfAuNdy bcfAuNdy awj pwQr ho gey hn. bytf jI ieh smfj, pirvfr iewk idn ivc nhIN bx gey. sdIaF bIq geIaF. mF-bfp, DI, BYx-Brf, irsLqy-nfqy iewk kfiedy dy nfm hn ijnHF ipwCy iewk ieiqhfs hY, ijsny awgy hI awgy vDxf hY. ienHF nUM awgF lgdIaF hI afeIaF hn muwZ-kdImF qoN. awj qyry bnyry lUsy pey hn, ies ivc smuwcy smfj df qy koeI ksUr nhIN. smfj qoN muwK nFh moV. qyry kol qF kfrx vI hY qy mOkf vI. ”
“pr[[[.”
“ pr pur koeI nhIN, aYvyN nvIaF, anhoxIaF qy bykdrIaF iprqF pfAux df iKafl Cwz dy.”
“pr BfjLI”
“bws hor nhIN. nfjo qyrI DI hY. iesdf kI ksUr?”
“koeI nhIN.”
“Pyr qyrI ijLd nfjo df nuksfn ikAuN kry? bflf hmysLF mF bxdI hY. mF kdy vI bflf nhIN bxdI.” ibsLnf sfh lYx leI ruikaf, pr Ausny sfh ilaf nhIN qy boilaf, “vYsy puwq qusIN isafxy ho, pVHy ilKy ho, GuMmy iPry ho. mYN qF ieqnf hI kihxf hY, kVvfht dy bfvXUd vI smfj ivc hI rho. jMgl qF iksy df ilhfj nhIN krdf. hfQI, cIqy qy biGafVF nUM vI ingl jFdf hY.” ibsLnf AuiTaf qy ibnHF koeI huMgfrf ley hwQ PVy sfPy nfl bUt JfVdf kmirAuN bfhr ho igaf.
“dIp mYN smJdI hF. mYN glq hF pr myry hwQ ivc vI hux kuJ nhIN irhf. myry afpy shyVy dosq qy dusLmx dovyN hI dYNq hn. bhuq dUr inkl afeI hF. ipwCy muVn df rfh Kqrnfk hY. jfn vI jf skdI hY. jy afpxI nPrq Bul vI jfvF, afpF nUM AunHF ny nhIN Cwzxf ijnHF dy mYN tyty cVH geI hF. hux qy mYnUM Auho kuJ hI krnf pYNxf hY jo mYN soicaf hY. TIk hY jF glq[[[bws.” bflf ny iewk lMmf sfh ilaf. AusdIaF awKF ivclf ieko iek motf sfrf aQrU bhuq hI hOLlI hOlI qur irhf sI.
“mYN afeI KVHI hr sfl qUM hONslf rwK. pypr ivafh ny kYnyzf srkfr df byVf grk kr idwqf hY. Auh sfzy vrgy aslIaF nUM vI jIx nhIN dyNdy. do ivafhF qoN bfd AuhnF myry hor ipwCy pY jfxf hY. pr qUM iPkr nf kr. jy ZITF vFg mgr lwgy rho qF kMm pMjI swqIN sflIN bx vI jFdf hY. jy nf eI cfry pfsy siraf qF nfjo df ivafh krky afpF iewQy hI rhFgy ieMzIaf.” bflf ny roNdy roNdy KusL hoky ikhf.
“nf hux qyrI pl nfl pl joV ky jIx vflI gwl ikwQy geI. hux jrUrqF dIaF pMzF kfhnUM bMnHI iPrdI eyN vwzIey jgIrdfrnIey.”
“bws mYnUM nhIN pqf. jo vI hY.” bflf nUM koeI gwl nf aOVI.
“iehdf mqlb mYN qyrf rKyl hoieaf.”
ý“qUM jo mrjLI smJ, bws ds pMdrF sfl dI qF gwl hY ivwcoN.” bflf ny jgIrdfr vFg hI qx ky juafb idwqf.
“pr mYN lokF nUM kI khFgf. rotI ikQoN KFdf hF.”
“qUM afpxf koeI kMm suLrU kr. pYsy Dyly dI icMqf nf kr. bws tfeIm pfs kr.”
cOQy idn Auh vfps af gey. iksy ny nFh puwiCaf Auh ikwQy sn. dIp dy mF bfp KusL sn ik dIp KusL hY. Auhdf Gr vs irhf sI. bflf dy mfipE nUM bflf qy AuSJ hI Brosf sI. byaMq isMG nUM qF pqf AudoN lwgf jdoN kfrzF df Qwbf cuwkI dIp Gry viVaf. ieh bflf dy ivafh dy kfrz sn.
-------------------------------------------